ناظران

آن‌ها بیست‌ ساله هستند، سوئیشرت‌ها و تی‌شرت‌ها بسیار گشاد می‌پوشند، زنجیرهای طلا می‌اندازند و گاهی دو-رگ Do-rag بر سر دارند و شبیه هر جوان متعصب رَپی هستند. اما چیزی که می‌خوانند و ارائه می‌کنند به زبان فارسی است. رپ در ایران از ۲۰ سال پیش محبوب شده است اما اخیرا خیابان‌های خلوت و پارک‌ها به طور فزاینده‌ای به صحنه "نبردهایی" (بتل‌ها) تبدیل می‌شوند نمونه‌هایی از آن در ویدئوهای آماتوری مختلف دیده می‌شود.

رویارویی دو رپر جوان ایرانی در سال ۲۰۱۹ که ویدئوی آن در تهران گرفته شده است. طبق گفته ناظران ما، رپر جوان با لباس سیاه در جریان تظاهرات علیه افزایش قیمت بنزین در اواخر سال ۲۰۱۹ بازداشت شد.
 
اکثر رپرهای ایرانی برای پخش آهنگ‌های خود از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز نمی‌گیرند و باید در مکان‌های غیرقانونی (زیرزمینی) اجرا داشته باشند. چندین ستاره رپ ایرانی پیش از این بازداشت شده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به بهرام اشاره کرد که به مدت یک هفته در سال ۲۰۰۸ بازداشت شد، برخی نیز تبعید و مهاجرت را انتخاب می‌کنند مانند پیشرو که پس از صدور قرار بازداشت در سال ۲۰۱۸ ایران را ترک کرد و یا هیچکس که همچنان فعالیت خود را در خارج از کشور ادامه می‌دهد. اما رپ زیر سایه جمهوری اسلامی فعالیت رو به رشد خود را به مدت ۲۰ سال ادامه داده است به‌طوریکه بسیاری آن را محبوب‌ترین موسیقی در میان جوانان امروز به حساب می‌آورند.

اجرای بداهه رپری با اسم "حسین اسپای" در سپتامبر ۲۰۱۹ در شهر اصفهان.
 
ویدئوهای اجراهای زنده بداهه و "بتل‌ها" در اینستاگرام یا تلگرام در حال افزایش هستند. "آما" ادمین حساب کاربری "رپید" در اینستاگرام است که این حساب کاربری به رپ ایرانی اختصاص داده شده است. او خود نیز ۱۴ سال است که رپ را پیگیری می‌کند.
"رپ فارسی غنی است چراکه ما تنها برای صحبت درباره یک دختر یا فرد دیگری رپ نمی‌کنیم"
 
جوانان ایرانی به‌طور دائم با رپ در ارتباط هستند و مانند همه جوانان دنیا سعی‌ می‌کنند، متن ترانه‌های خودشان را بنویسند. شجاع‌ترین‌ها، کسانی هستند که به خود باور دارند و ترسی ندارند که در "نبردها" (بتل‌ها) شرکت کنند.
دو شهر اصلی که "بتل‌ها" (نبردها) در آن‌ها انجام می‌شود، تهران و مشهد است. این اتفاق در مکان‌هایی رخ می‌دهد که هر طرفدار رپ آن را در شهر خود می‌شناسد. اصلی‌ترین مکان‌ها پارک‌ها هستند، جاییکه بتل‌ها به‌طور طبیعی جریان دارد. می‌دانیم که اگر به فلان مکان برویم رپرها را پیدا می‌کنیم. به آن‌جا می‌رویم و برای "بتل" با فردی رو در رو می‌شویم. همچنین "بتل‌های" سازمان یافته‌تری وجود دارد که تنها با دعوت، مکان و زمان مشخصی را برای رقابت دو رپر در نظر می‌گیریم
 
رپری با نام "عزت" در دسامبر ۲۰۱۸ در تهران"
 
این رپرها بین ۱۵ تا ۳۰ سال سن دارند و بیشتر آن‌ها مرد هستند. مثل همه جا در دنیای رپ، دختران کمتر حضور دارند… اما در بتل‌های عمومی گاهی دیده می‌شوند.
رپرهای ایرانی بازداشت شده‌اند، برخی هم مهاجرت کرده‌اند. اما برای پلیس مقابله با رپ سبک آزاد (فری استایل) بسیار پیچیده است. آن‌ها می‌خواهند چه‌کار کنند؟ در هر ورودی پارک یک افسر پلیس بگذارند؟ تا به امروز موردی ندیده‌ایم که این رپرها در پارک بازداشت شده باشند.

 
“"اینجا در رپ پولی وجود ندارد، باید آن را واقعا دوست داشته باشید که انجامش دهید"
 
بتل‌ها در طی پنج یا شش سال گذشته به واقعیتی کاملا محسوس تبدیل شده است. هر آنچه را که در یک بتل رپ انجام می‌دهید باید بداهه باشد. اوایل، افرادی با متن‌های از قبل نوشته شده می‌آمدند اما کم کم به بتل‌های واقعی رسیدیم که به طور بداهه خلق می‌شوند. از نظر من، در مقایسه با در کشورهای دیگر منطقه، در خلیج‌فارس یا افغانستان، رپ ایرانی پیشرفته‌ترین و کامل‌ترین است.

رپری با نام "بیگ هد" در فری استایل خود، یک خانم سخنران مذهبی را به سخره می‌گیرد.
 
رپرهای ایرانی درباره جهان پیرامون خود، درباره آزادی، برابری و سیاست صحبت می‌کنند. و در انتقاد از رژیم و محافظه‌کاران ترسی به خود راه نمی‌دهند. از نظر من رپ ایرانی واقعا غنی است چراکه ما تنها برای صحبت از یک دختر یا فرد دیگر یا درباره مواد مخدر یا چنین مضامینی که "ببینید چقدر من خوب هستم و دیگران گُه هستند"، رپ نمی‌کنیم. گرچه مانند رپرهای جهان درباره این موضوعات هم صحبت می‌کنیم.
در دنیای رپ در اینجا پولی وجود ندارد، کنسرت رسمی نیست، شما نمی‌توانید آلبوم بفرشید بنابراین باید رپ را واقعا دوست داشته باشید تا بتوانید آن را انجام دهید.

“ترانه‌ای از هیچکس که خواننده رپ تبعیدی است که درباره اعتراض‌های سرکوب شده سال ۲۰۰۹ پس از انتخاب شدن محمود احمدی‌نژاد به ریاست جمهوری است. نام این ترانه "یه روز خوب میاد" است
.
اوایل، رپ اغلب از سوی طبقات ثروتمند تولید و گوش داده می‌شد اما این روند تغییر کرده است. امروز همه رپ گوش می‌دهند. ما رپرهایی داریم که از اقشار مختلف جامعه از ثروتمندان گرفته تا کم درآمدها، تحصیلکرده‌ها، دانشجویان، کارمندان و … هستند.
سبک رپ راج همچنان رپ به سبک قدیمی است. پرطرفدارترین رپرها در اینجا توپاک و امینم هستند. در میان ایرانی‌ها نیز هیچکس، سورنا یا بهرام هستند که کارهای جدی رپ را ارائه می‌کنند و به خوبی هم انجام می‌دهند.".