ناظران

ماهیگیران ایرانی در خلیج فارس و دریای عمان شاهد ورود رقبای جدیدی هستند که چندین سال است باعث شده اند تا فعالیت آنها به طرز چشمگیری کاهش یابد. این رقبا کشتی های ماهیگیری چینی (کشتی های صید ترال) هستند. مقام های ایرانی حضور آن‌ها، در آب‌های سرزمینی ایران را تکذیب می‌کنند. با این حال تحریریه ناظران فرانس ۲۴ توانست با کمک توضیحات صیادان ایرانی مسیر این کشتی‌های ماهیگیری چینی را ردیابی و تایید کند. صید ترال[انبوه] این کشتی‌ ها، تاثیر اقتصادی و زیست محیطی منفی در منطقه برجای گذاشته است.

ماهیگیران ایرانی در پنج سال گذشته از حضور کشتی های چینی در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان شکایت می‌کنند چراکه معتقدند آن‌ها در حال نابودی منابع شیلات موجود هستند.

این موضوع سال‌ها است که از سوی سازمان‌ شیلات کشور با بی توجهی روبرو می شود تا جاییکه یا حضور این کشتی‌ های چینی و یا توافق بین ایران و شرکت‌های ماهیگیری چینی در آب‌های سرزمینی ایران انکار می شود.

ویدئوی یکی از ماهیگیران ایرانی که در اینستاگرام از یک کشتی ماهیگیری چینی در آب‌های سرزمینی ایران منتشر کرده است.

با این حال، یافتن اثری از این قایق‌ها در آب‌های ایران بسیار آسان است. شماری از ماهیگیران ایرانی با انتشار عکس و ویدئو در اینستاگرام حضور این رقبای چینی را مستند می‌کنند. تحریریه ناظران فرانس ۲۴ همچنین توانست داده های ناوبری (جهت یابی) را که اثبات حضور این کشتی ها در آب های سرزمینی ایران است، تجزیه و تحلیل کند.

تحریریه ناظران فرانس ۲۴ داده های ماهواره ای موجود را به‌ صورت آنلاین تجزیه و تحلیل کرده است و قادر به شناسایی بیش از ۱۰ کشتی بزرگ ماهیگیری صید ترال در آب‌های سرزمینی ایران در ۱۵ ژوئیه است. در تصاویر مختصات جی پی اس آن‌ها مشخص شده است.

"کشتی های چینی با آب پاش و شلیک منورهایی به ما حمله کردند"

خورشید که ترجیح می دهد به دلایل امنیتی ناشناس باقی بماند، یک ماهیگیر جوان اهل جاسک در بندر هرمز است. در این منطقه بیشترین کشتی های ماهیگیری چینی دیده می شود.

ما از پنج سال پیش متوجه حضور آن‌ها شدیم. آن ها کم کم به اینجا رسیدند و اکنون تعدادشان بیشتر شده است.
ما به سازمان شیلات شکایت کردیم اما آن ها به ما گفتند که غیر ممکن است و اصرار داشتند که به ما بگویند که کشتی های ماهیگیری چینی در آب های بین المللی اقدام به صید ماهی می کنند.
سپس تصمیم گرفتیم که از آن ها ویدئو بگیریم و با مختصات جی پی اس آن ها این موضوع را ثابت کنیم که کشتی های چینی واقعا در آب‌های سرزمینی ایران هستند. پس مدارک را به مقام های ایرانی نشان دادیم. اما کسی کاری انجام نداد. به تدریج این کشتی ها بیشتر و بیشتر شدند و حتی با تجهیزات آب پاش‌ و شلیک منورها شروع به حمله به ما کردند چراکه نمی‌خواهند ما در همان منطقه ماهیگیری کنیم.—


از این کشتی های ماهیگیری چینی هنگام صید در آب های سرزمینی ایران ویدئو گرفته شده است. —
اخیرا سازمان شیلات به ما توضیح داده است که این کشتی های ماهیگیری مجاز به صید فانوس ماهی‌ها هستند. [این گونه از ماهی های موجود در آب های سرزمینی ایران به دلایل فرهنگی یا مذهبی بین صیادان ایرانی محبوب نیستند و در ایران نیز مصرف نمی شوند.] با این حال ما شاهد بوده‌ ایم که این کشتی های ماهیگیری صید ترال هر چیزی را که بتوانند در تورهای خود گیر بیاندازند صید می کنند و تنها این نوع ماهی ها نیست.

مدت ها بود که از حضور این رقبای چینی چشم پوشی می کردیم اما دیگر این کار غیر ممکن شده است. میزان صید ما در مقایسه با دوره قبل از حضور این کشتی ها ۵۰ درصد کمتر شده است.

طبق برآوردهای رسمی منتشر شده از سوی رسانه‌ های ایرانی، صید ماهی ماهیگیران در مقیاس کوچک ۵۰ درصد کاهش یافته است این در حالی است که ماهیگیری صنعتی در پنج سال گذشته ۷۵ درصد رشد داشته است.

از این کشتی های ماهیگیری چینی هنگام ماهیگیری در آب‌های سرزمینی ایران عکس گرفته شده است. طبق تصاویر آنلاین، این کشتی ها صیدهای خود را به بنادر امارات متحده عربی می برند.

طبق گفته ناظر ما، کشتی های ماهیگیری چینی به دلایل مختلف بسیار کارآمد هستند:

آن‌ها مجهز به سیستم های سونار [دستگاه ردیاب زیردریایی] هستند که می توانند گروه ماهی ها را شناسایی کنند واز —تورهای بسیار بزرگی استفاده می کنند که همه چیز را در مسیر خود در دام می اندازند. ما ماهیگیران ایرانی اینگونه ماهی نمی گیریم. ما ماهی های خاصی را هدف قرار می دهیم وتورهای —ما به گونه ای هستند که اجازه می دهند ماهی های کوچکتر فرار کنند.

"برخی کشتی ها نام خود را به فارسی تغییر می دهند و از پرچم ایران استفاده می کنند"
ما همچنین زمان پایان فصل ماهیگیری را رعایت می کنیم [در ایران مانند سایر نقاط جهان صید گونه های خاص در برخی از ماه های سال به منظور اجازه برای تولید مثل آن‌ها و حفظ منابع طبیعی خلیج فارس ممنوع است]. این کشتی های ماهیگیری چینی این موضوع را رعایت نمی کنند و همچنان به نابودی منابع ما ادامه می دهند.

از سال گذشته حضور این کشتی های ماهیگیری که برخی از مقام های محلی را در تجارت خود سهیم کرده اند برای رسانه های ایرانی جالب شد. برخی از اعضای دولت یا اعضای سابق شیلات حتی در این زمینه شرکت های پوششی ایجاد کرده اند. این ها کشتی های چینی با ماهیگیران چینی هستند اما نام این کشتی ها را به اسامی ایرانی تغییر داده اند و حتی از پرچم ایران روی عرشه کشتی استفاده می کنند.

 

کشتی های چینی که طبق گفته ناظر ما با شرکت های پوششی ایرانی کار و از نام های فارسی استفاده می کنند.

"ماهیگیران ایرانی باید برای بقا با این حضور چینی ها سازگار شوند "

طبق نوشته رسانه های ایران، مقام های محلی از جمله اعضای سابق و فعلی سازمان شیلات ایران توافق کرده اند که در ازای دریافت شش درصد سود ماهیگیران چینی آ‌ن‌ها را تحت حمایت شرکت های پوششی قرار دهند.

خورشید ناظر ما ادامه می دهد:

متاسفانه تنها کشتی های چینی نیستند که صید ترال [انبوه] انجام می دهند. بسیاری از ایرانی ها نیز از صید ترال استفاده می کنند. آن‌ها برای انطباق و بقا در این رقابت باید این کار را انجام دهند.

سازمان شیلات چشم پوشی می کند زیرا اگر به کشتی های ایرانی حمله کنند و از کار آن‌ها جلوگیری شود، مقصر شناخته می شوند که چرا چنین اقدامی را مقابل کشتی های چینی انجام نمی دهند. از سوی دیگر مسئولان ایران واقعا قصد ندارند که ماهیگیران ایرانی را به خاطر این موضوع مقصر بدانند زیرا به هر حال پول زیادی در این کار است. آن‌ها نمی خواهند نارضایتی بیشتر ایجاد شود.


کشتی های ماهیگیری چینی با نام های فارسی در آب های سرزمینی ایران فعالیت می کنند. طبق اطلاعات موجود در سایت های آنلاین، این کشتی ها صید خود را به چین تحویل می دهند.

ماهیگیران کمتر و کمتر می شوند، آن‌ها نه قایق و نه پول کافی برای خرید سوخت مورد نیاز خود دارند. رقابت با کشتی های ماهیگیری بزرگ امکان پذیر نیست.

"این چیزی غیر از نابودی زندگی دریایی در خلیج فارس نیست"

صید ترال از هر جهت تاثیر زیادی روی ماهیگیران ایرانی که با قایق های کوچک صید می کنند گذاشته است اما این همه ماجرا نیست. فرزاد (نام او را تغییر داده ایم) متخصص زندگی دریایی در خلیج فارس و دریای عمان است. او توضیح می دهد:

آنچه در این منطقه رخ می دهد چیزی جز تخریب زندگی دریایی نیست. این کشتی‌ های بزرگ ماهیگیری صید ترال کف را انجام می دهند یعنی آن ها بستر دریا را تخریب می کنند. هر چیزی که آن‌ها در کف دریا از بین ببرند خود را در سطح نشان می دهد. تقریبا در همه جای دنیا این روش صید غیر قانونی است [برای مثال اتحادیه اروپا این نوع روش ماهیگیری را در سال ۲۰۱۶ ممنوع کرده است].

در این نوع ماهیگیری، ماهی های خاصی نیستند که مورد هدف قرار می‌گیرند. تورهای بزرگ هر چیزی را که از صدها متر آن‌ها عبور می کنند صید می کنند و می کشند. قربانیان اصلی این نوع صید در خلیج فارس دلفین ها، بچه کوسه ها و لاک پشت ها هستند. بنابراین این دو گونه آخر در این منطقه در معرض خطر انقراض قرار دارند.

صید ترال کف، کشتی های بزرگ ماهیگیری چینی دو اثر اصلی دارد: اول اینکه حتی ماهی هایی را که در منطقه ما مصرف می شوند، صید می کنند یعنی ماهی های کمتری برای بازار محلی موجود است. دوم اینکه کشتی های ترال، ماهی های کوچکی را می گیرند که منبع تغذیه ماهی های بزرگ تر [شکارچیان بزرگ تر] هستند. بنابراین این گونه ها ضعیف تر شده اند و قادر به تولید مثل نیستند بنابراین با این اثر، باز هم ماهی ها در منطقه کمتر می شوند.


یک ماهیگیر ایرانی این ویدئو را از کشتی های بزرگ ماهیگیری گرفته است. صدای او را روی ویدئو می شنویم: "مقام ها می گویند که کشتی ها ترال در آب های سرزمینی ایران نیستند… اما ببینید! واقعا اینجا هستند!"
معمولا این کشتی‌های چینی سیستم ناوبری و جهت یابی خود را خاموش می کنند و هر کاری می کنند تا ماهی بگیرند. در صورت مشاهده آن ها، بعضی وقت ها جریمه ۸۰ میلیون تومانی می شوند [به دلیل خاموش کردن سیستم جهت یابی]. اما برای آن ها این رقم جریمه ناچیزی است.

طبق اطلاعاتی که در اختیار دارم، دست کم ۶۰ کشتی صید ترال چینی در این منطقه مشغول صید ماهی هستند و طبق برآوردها ما، آن‌ها سالانه حدود ۲۴۰ هزار تن ماهی صید می کنند. این در حالی است که این رقم برای کل ماهیگیران ایران ۲۲۰ هزار تن است.

سال گذشته، نیروهای دریایی سپاه پاسداران محموله دست کم ۱۹ کشتی صید ترال در آب های سرزمینی ایران را که اغلب چینی بودند، مصادره کرد. گزارش ویدئویی که از سوی رسانه های نزدیک به حکومت و مقام های رسمی منتشر شد، نشان می داد که این کشتی ها انواع موجودات دریایی را صید کرده اند.

از ابتدای سال ۲۰۲۰، مقام های ایران ۳۴ کشتی صید ترال را که در مناطق غیرقانونی مشغول صید ماهی بودند توقیف کردند. مشخص نشده است چه میزان از این کشتی ها ایرانی هستند و چه تعداد خارجی. طبق اطلاعات منتشر شده در رسانه های ایران، این کشتی های ماهیگیری که یک بار توقیف شده اند تنها یک ماه از فعالیت منع می شوند و سپس دوباره می توانند به کار خود ادامه دهند.