موج دوم شیوع ویروس کرونا از اواسط ماه مه (اوایل تیر) ایران را در بر گرفت. ناظران ما می‌گویند که بیمارستان‌ها پر از بیمار است و ایرانی‌ها به اقدام‌های پیشگیرانه پایبند نیستند. آن‌ها از دولت انتقاد می‌کنند که خیلی سریع پس از موج نخست، مشاغل را بازگشایی کرد و به اندازی کافی با سرعت به این بحران رسیدگی نمی کند.

ایران یکی از نخستین کشورهایی بود که پس از چین، بیماری کووید-۱۹ به آنجا رسید اما مقام‌های ایرانی می‌گویند که ویروس از تاریخ ۲۱ فوریه (۲ اسفند) در ایران وجود دارد و در حال شیوع بوده است. بهار امسال، تیم ما با ناظران‌مان در ایران همکاری کرد تا نخستین موج را گزارش کنیم. درباره کمبود تجهیزات محافظت شخصی، انتقاد از نحوه مواجهه دولت با بحران و همچنین مشاغل و پر رونق در زمینه "درمان‌های جعلی" علیه ویروس مطالبی نوشتیم.
در بخش نخست این گزارش، که می‌توانید در اینجا آن را مطالعه کنید، ناظران ما توضیح دادند که بیمارستان‌ها چگونه با شروع موج دوم شیوع ویروس کرونا از بیمار پر شده‌اند.
ایران در تاریخ ۲۹ آوریل (۱۰ اردیبهشت) به برخی محدودیت‌هایی که اعمال کرده بود، پایان داد و اجازه بازگشت مردم به اماکن عمومی و سفر به نقاط گردشگری در شمال کشور را صادر کرد. در آن زمان شماری از کارشناسان هشدار دادند که این تصمیم‌ها و و فقدان دستورالعمل‌های شفاف دولتی می‌تواند به‌طور بالقوه منجر به آغاز موج دوم شدید شود. ناظران ما در ایران می‌گویند که یک ماه بعد، این پیش‌بینی‌ها به واقعیت تبدیل شده است.
"دولت محدودیت‌ها را کاهش داد و بسیاری از مردم کاملا فراموش کردند که وضعیت چقدر جدی است"
علی به‌عنوان ناظر ما (نام واقعی او نیست) یک درمانگاه را در شهری در جنوب ایران اداره می‌کند. او می‌گوید که تصمیم دولت برای تشویق ایرانی‌ها برای بازگشت به محل کار و عمل به گونه‌ای که گویی وضعیت عادی است بر رفتار افراد تاثیر می‌گذارد و اوضاع را بسیار بدتر می‌کند:
 
در زمان موج نخست شیوع کرونا، ما در همه چیز کمبود داشتیم. ما حتی برای تیم‌های پزشکی ماسک کافی نداشتیم. ما ضدعفونی‌کننده به اندازه کفایت نداشتیم. اما در همان زمان، مردم آگاه بودند که یک خطر جدی وجود دارد و سعی کردند که توصیه‌های بهداشتی را پیگیری کنند. اما وقتی دولت محدودیت‌ها را کاهش داد تا مردم بتوانند سر کارهای خود برگردند، فکر می‌کنم بسیاری از مردم کاملا فراموش کرده‌اند که چقدر این بیماری جدی است. پارک‌ها از جمعیت پر شد. اغلب اوقات، مردم ماسک نمی‌زنند هرچند برخلاف سه ماه پیش، ماسک کافی در حال حاضر برای همه وجود دارد. مردم فاصله‌گذاری اجتماعی را رعایت نمی‌کنند. به‌طور کلی مردم طوری عمل می‌کنند که گویی همه چیز طبیعی است و این باعث می‌شود که ویروس به سرعت و به راحتی گسترش پیدا کند.



 
در حالیکه دولت از اعمال مجدد یک قرنطینه سخت‌گیرانه خودداری می‌کند، این بیماری همه گیر در برخی مناطق خاص شدیدتر شده است و مقام‌های محلی اقدام به اعمال قرنطینه و ایجاد محدودیت‌هایی کرده‌اند.
شهرهای مشهد و شیراز و همچنین برخی از شهرهای استان خوزستان از اول- دوم ژوئیه محدودیت‌های جدید را اعلام کردند. سینماها، کتابخانه‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و مساجد برای دوره یک هفته‌ای تعطیل شدند. این دوره ممکن است تمدید شود.
در برخی از شهرها از مردم خواسته‌اند ماسک بزنند اما فعلا هیچ نشانه‌ای مبنی بر جریمه افرادی که از ماسک استفاده نمی‌کنند وجود ندارد. اوضاع در تهران نیز نگران‌کننده‌تر می‌شود. علی عطا، سخنگوی شورای شهر تهران در تاریخ هشت ژوئیه در توئیتی نوشت: "وضعیت تهران از نظر کرونا "‌بسیار اسفناک"و در وضعیت قرمز است. ... به عنوان نماينده مردم در شورا، از ستاد كرونا مطالبه مى كنم بى هيچ مسامحه اى، جدى ترين محدوديت ها را تصويب و اعمال كند. كمترينِ آن، دوركار شدن كارمندان است!" ."
.

"بدون دستورالعمل‌ها و الزامات روشن، مردم آنچه‌ را می‌خواهند انجام می‌دهند"

مریم (نام واقعی او نیست) مدیر یک شرکت مستقر در یکی از شهرهایی است که به شدت تحت تاثیر موج دوم شیوع ویروس کرونا قرار گرفته است.

مردم درباره موج دوم صحبت می‌کنند اما در منطقه‌ای که من هستم اساسا ادامه موج اول است. ما هرگز ندیدیم که تعداد موارد ابتلا به‌طور چشمگیر کاهش یابد. ما مثل برخی از کشورهای اروپایی قرنطینه کامل نداشتیم و اکنون تعداد موارد جدید ابتلا و موارد فوتی در بدترین وضعیتی است که دیده‌ام.
تنها کاری که دولت در زمان موج نخست انجام داد تعطیلی مشاغل غیر ضروری و محدود کردن ساعت کار بود. اما در واقعیت هیچ یک از این اقدام‌ها اجرایی نشد. حتی مغازه‌هایی که سیمان می‌فرشند باز است. دولت تنها محدودیت‌های مسافرتی را وضع کرد و اقدامات بهداشتی خاصی را به کارمندان دولت توصیه کرد. .

 
 
با این حال هیچ یک از این‌ها دستور و الزام نبود. یعنی به‌طور مثال برخی از بانک‌ها ورود افراد بدون ماسک را ممنوع کردند. سایر بانک‌ها چنین محدودیتی ندارند و در نهایت مشتریان بسیار نزدیک به یکدیگر می‌ایستند. بدون دستورالعمل‌های واضح و الزامات، مردم هر کاری بخواهند انجام می‌دهند.
از همه بدتر، دو ماه است که مقام‌ها اعلام گزارش شهر به شهر موارد ابتلا به کووید-۱۹ را ممنوع کرده‌اند. بنابراین ما حتی نمی‌دانم اوضاع در شهر یا منطقه اطرافمان چگونه است..

طبق آمارهای رسمی بیش از ۱۴ هزار نفر در اثر ابتلا به کووید-۱۹ در ایران جان باخته‌اند. با این حال شماری از کارشناسان مستقل می‌گویند که شمار قربانیان و مبتلایان به این بیماری خیلی بیشتر از آمارهای رسمی است.