ناظران

در حالی‌که کشورهای اروپایی پس از پایان قرنطینه به تدریج محدودیت‌هایی که برای مهار بیماری کووید-۱۹ اعمال کرده بودند، بر می‌دارند اما ایران درگیر موج دوم شیوع این ویروس مرگبار شده است. بیمارستان‌های سراسر کشور در حال پر شدن است و ناظران ما می‌گویند که در برخی مناطق حتی تخت خالی بیمارستانی، دیگر وجود ندارد. با این حال دولت همچنان روزانه شمار کمی از ابتلاهای جدید به این ویروس را اعلام می‌کند اما ناظران ما می‌گویند این اتفاقی نیست که در حال رخ دادن است. آن‌ها می‌گویند که بیمارستان‌ها مملو از بیمار هستند و برخی شهرها به قرنطینه بر می‌گردنند. از میان ۳۱ استان ایران، ۱۴ استان در شرایط قرمز از نظر شیوع ویروس کرونا قرار دارند.

ایران یکی از نخستین کشورهایی بود که پس از چین، بیماری همه‌گیر کووید-۱۹ به آنجا رسید اما مقام‌های ایرانی ۲۱ فوریه (۲ اسفند) نخستین موارد ابتلا در کشور را اعلام کردند در حالیکه بسیار معتقدند که ویروس پیش از این تاریخ در ایران شیوع پیدا کرده بود. تحریریه ما با همکاری ناظرانی که در محل بودند در بهار گذشته، نخستین موج شیوع ویروس را در چندین گزارش پوشش داد. ناظران فرانس ۲۴، درباره کمبود تجهیزات محافظ شخصی، انتقاد از نحوه مدیریت دولت در مواجهه با بحران و رونق بازار "طب اسلامی" برای درمان این بیماری گزارش‌هایی منتشر کرد.
اکنون بار دیگر ویروس در حال پخش شدن است. اما این بار ویروس مرگبار کرونا، هم به مناطقی برگشته است که در موج نخست شیوع آسیب کمتری دیده بودند و هم مناطقی را در برگرفته است که پیش از این به شدت از شیوع این ویروس آسیب دیده بودند.
طبق آمار رسمی وزارت بهداشت ایران، میزان مرگ و میر روزانه ویروس کرونا در تاریخ ۲۵ مه (۵ خرداد) به ۳۴ نفر کاهش یافته بود، با این حال موارد فوتی روزانه در تاریخ شش ژوئیه (۱۶ تیر) به ۲۰۰ نفر افزایش یافت که مرگبارترین روز ثبت شده طبق آمار رسمی است که حتی این میزان در موج نخست بیماری نیز ثبت نشده بود. بالاترین آمار قربانیان روزانه این ویروس در موج نخست در تاریخ ۱۴ آوریل (۲۶ فروردین) با ۱۶۳ مورد فوتی ثبت شده بود. از سوی دیگر همچنان بسیاری از جمله ناظران ما معتقدند که دولت به‌طور عمدی شمار قربانیان این ویروس را پایین‌تر از برآوردها گزارش می‌کند.

 
"چیزی که نیاز داریم دست‌کم یک ماه قرنطینه کامل در کشور است"
 

سینا (اسم مستعار) پزشک یکی از بیمارستان‌های شمال ایران است. او می‌گویند که تا یک ماه پیش همچنان تخت خالی داشتند اما در حال حاضر اینگونه نیست. مسئولان بیمارستانی که در آن کار می‌کند مجبور شده‌اند بیماران را به بیمارستان‌های دیگر بفرستند که گاهی اوقات ده‌ها کیلومتر با آن‌ها فاصله دارند چراکه تمام بیمارستان‌های اطراف از بیماران مبتلا به کرونا پر شده‌اند.

دو ماه پیش ۱۵۰۰ بیمار در بیمارستان داشتیم. از سه هفته پیش این تعداد به ۵۰۰ نفر کاهش یافت اما از آن زمان تاکنون این تعداد همچنان زیاد می‌شود. در حال حاضر ما حدود ۱۱۰۰ بیمار داریم که تست کووید-۱۹ آن‌ها مثبت شده است. قبلا روزانه به‌طور میانگین شاهد مرگ چهار نفر بودیم اکنون به بیش از ۲۰ نفر رسیده است. بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان ما، در ده روز گذشته تخت خالی نداشته است.
متوجه شده‌ایم که علائم کووید-۱۹ تغییر کرده است. در طول سه ماه نخست همه‌گیری، ما اغلب بیماران با مشکلات تنفسی را شاهد بودیم اما اکنون علائم اصلی مشکلات در دستگاه گوارشی است..

در بیمارستان مسیح دانشوری که یکی از اصلی‌ترین مراکز درمان کووید-۱۹ در تهران است، تخت‌های بیمارستان پر شده‌اند و بیماران در پارکینگ بیمارستان چه روی صندلی چه در خودروهای خود قرار می‌گیرند. (عکس در تاریخ شش ژوئیه توسط محمد معصومیان گرفته شده است)
 
از نظر من، دولت مسئول اصلی ایجاد چنین شرایطی است. آن‌ها مردم را تشویق کردند که سر کارهای خود سریع برگردند. آن‌ها هیچ سیاستی را برای کنترل همه‌گیری جدید اعمال نکردند. آن‌ها می‌توانستند استفاده از ماسک را اجباری کنند، مشاغل گام به گام فعالیت خود را از سر بگیرند و سفر به مناطق قرمز را ممنوع کنند. اما هیچ کدام از این‌ها را انجام ندادند. آن‌ها فقط می‌خواستند همه را متقاعد کنند که همه چیز به حالت عادی برگشته است.
به نظرم، آنچه که ما نیاز داریم دست‌کم یک ماه قرنطینه کامل در سراسر کشور است و نه فقط مناطقی که شیوع در آن بیشتر است. باید استفاده از ماسک برای همه افرادی که از خانه بیرون می‌روند، اجباری شود. .
 
مدیران بیمارستان‌ها و گورستان‌ها در گفت‌وگو با رسانه‌های محلی از افزایش شمار قربانیان برای چند هفته ابراز نگرانی می‌کنند.
از سوی دیگر در شبکه‌های اجتماعی، ایرانیان در حال بحث و گفت‌وگو درباره عواقب موج دوم این بیماری هستند. اما همین اواخر، در دوم ژوئیه (۱۲ تیر) بود که حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران درباره این موضوع صحبت کرد. وی گفت که دولتش برای جلوگیری از همه‌گیری بیماری کووید-۱۹ در ایران "اعمال محدودیت‌ها و قوانین" در مناطق قرمز را در نظر می‌گیرد. با این حال هنوز هیچ اقدام مشخصی اعلام یا اجرایی نشده است.
"ما امکانات پزشکی کافی نداریم و مردم در حال مرگ هستند"
علی (نام واقعی او نیست)، درمانگاهی را در شهری در جنوب ایران اداره می‌کند. او یک ارزیابی دقیق از وضعیت ارائه می‌کند:
 
ما در طول موج اول شیوع بیماری موارد ابتلا به ویروس کرونا را داشتیم اما در مقایسه با مناطق دیگر، وضعیت اینجا در آن زمان بد نبود. ما در آن زمان در بخش تخصصی کرونا تخت خالی داشتیم و موارد فوتی خیلی زیاد نبود [توضیح تحریریه: علی با توجه به این واقعیت که دولت ایران شمار قربانیان کووید-۱۹ را جزو "اسرار ملی" قلمداد می‌کند نمی‌خواست رقمی را اعلام کند.] اما شمار مبتلایان از اواسط ماه مه افزایش یافته است. بیمارستان ها تخت خالی ندارند و ما مجبور شدیم از سپاه پاسداران بخواهیم که بیمارستان های صحرایی را راه اندازی کند.
در حال حاضر تعداد قربانیان این ویروس بسیار بیشتر از موج اول است. و قربانیان در همه سنی هستند، جوان، پیر و حتی کودکان. شهرداران و مقام‌های محلی از مرکز استان درخواست کمک کردند. ما تخت و دکتر نداریم؛ ما چیزی نداریم که به آنها بدهیم. مردم بدون مراقب‌هایی که حتی یک ماه پیش می‌توانستیم ارائه دهیم، در حال مردن هستند.
بخش کودکان بیمارستان مفید تهران مملو از افراد کم سن مبتلا به کووید-۱۹ است.
 
هنگامی که دولت رسما قبول کرد که موارد ابتلا به کووید-۱۹ در ایران وجود دارد، مقام‌های استان ما برای جلوگیری از شیوع این ویروس اقداماتی را انجام دادند. فرماندار ما برای جلوگیری از هرگونه مسافرت غیر ضروری به منطقه ما، جاده‌ها را مسدود کرد. این موضوع باعث شد تا از منطقه خود حفاظت کنیم. همه پارک‌ها تعطیل شدند و از مردم خواسته شد تا از خانه کار کنند. اما در تاریخ ۲۹ آوریل (۱۰ اردیبهشت)، دولت همه محدودیت‌ها را لغو کرد و به مقام‌های محلی فشار آوردند که همین کار را انجام دهند. مردم بار دیگر شروع به سفر به منطقه ما کردند و از آن زمان شمار مبتلایان رو به افزایش است. ما در حال حاضر در منطقه قرمز هستیم که یکی از مناطق بسیار آسیب‌دیده در ایران است.