ناظران

روستاییان عصبانی در جنوب غربی ایران، پنج اکتبر (۱۳ مهر) به دنبال شایعاتی مبنی بر مبتلا شدن ۳۰۰ نفر به ویروس اچ آی وی (HIV) از طریق سرنگ آلوده‌ای که برای آزمایش قند خون استفاده می‌شد، دفتر امام جمعه محل را به آتش کشیدند. وزارت بهداشت ایران می‌گوید که کل افراد مبتلا به ویروس اچ آی وی در این روستا بین ۷۰ تا ۹۰ نفر هستند و تعداد زیادی از این عفونت‌ها به سال‌ها قبل برمی‌گردد. دو متخصص در حوزه اچ ای وی به ناظران فرانس ۲۴ گفتند که از نظر آماری غیر ممکن است که یک سوزن آلوده بتواند ۳۰۰ نفر را آلوده کند.

این خشونت‌ها در لردگان، شهری در استان چهار محال و بختیاری ایران رخ داده است. ساکنان یکی از روستاهای اطراف با نام چنار محمودی در تاریخ ۲ اکتبر (۱۰ مهر) اعتراض‌های خود را آغاز کردند. طبق گزارش رسانه‌های محلی، آن‌ها مدعی استفاده پرستاری از یک سرنگ آلوده به ویروس اچ آی وی و ابتلای ۳۰۰ نفر به این ویروس که عامل بیماری ایدز است، شدند.
وزارت بهداشت ایران می‌گوید که یک پرستار (بهورز) برنامه غربالگری دیابت را در طول تابستان در این روستا انجام داده است. طبق گزارش این وزارتخانه، پرستار اقدام به گرفتن آزمایش خون کرده و هیچ خطایی مرتکب نشده است. این پرستار برای کار خود از کیت تست یکبار مصرف و نه سرنگ استفاده کرده است. سعید نمکی، وزیر بهداشت نیز در تاریخ ۳ اکتبر (۱۰ مهر) گفت که هیچ ارتباطی بین موارد اچ آی وی و برنامه غربالگری وزارت بهداشت وجود ندارد. وی تاکید کرد: "با آزمایش‌های گسترده موارد جدید ردیابی شد که متاسفانه کانون آلودگی در معتادان تزریقی و افرادی با روابط نامطلوب شناخته شد."
اعتراض‌ها ادامه پیدا کرد و شهرهای اطراف نیز به معترضان پیوستند تا اینکه مردم در پنج اکتبر (۱۳ مهر) فرمانداری، اداره بهداشت و دفتر امام جمعه لردگان را به آتش کشیدند. طبق گزارش‌ رسانه‌ها، پلیس در مقابل اقدام به شلیک هوایی و پرتاپ گاز اشک آور کرد و تعدادی از مردم نیز بازداشت شدند. اعتراض‌هایی نیز در شهر اصفهان بر اساس گزارش رسانه‌ها انجام شد که مردم خواهان شفافیت در موضوع علت ابتلا به ویروس اچ آی وی بودند.

“معترضان در شهر لردگان، واقع در جنوب غربی ایران، در تاریخ پنج اکتبر ۲۰۱۹ یک خودرو را بیرون از دفتر امام جمعه شهر به آتش کشیدند. اعتراض آن‌ها در واکنش به پخش شایعاتی درباره عفونت تصادفی به ویروس اچ آی وی در روستای مجاور بود.

روستای چنار محمودی در ۳۰ کیلومتری لردگان واقع است و ۱۸۹۰ نفر جمعیت دارد. طبق اسناد وزارت بهداشت ایران، حسین قربانی نماینده مجلس در تاریخ ۲ اکتبر اعلام کرد که حدود ۲۴۰ مصرف کننده مواد مخدر در این روستا زندگی می‌کنند که ۲۰ نفر آن‌ها معتاد تزریقی هستند. وزارت بهداشت که مسئول پیگیری وضعیت اعتیاد است می‌گوید که پیش از تابستان امسال، ۲۶ مورد ابتلا به اچ آی وی HIV در این روستا گزارش و ثبت شده بود که اغلب مبتلایان مواد مخدر استفاده می‌کردند.

معترضان در لردگان در تاریخ ۵ اکتبر ۲۰۱۹ خواستار توضیح مسئولان درباره عفونت اچ آی وی در روستای چنار محمودی هستند.


علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت در تاریخ ۷ اکتبر (۱۵ مهر) به ایرنا گفت: "تا کنون حدود ۱۴۰۰ تست سریع تشیخص HIV را به صورت داوطلبانه در روستای چنار محمودی از بین ۱۸۹۰ نفر جمعیت این روستا انجام داده‌ایم و کمتر از ۷۰ نفر مبتلا به اچ آی وی شناسایی شدند. پیش بینی ما این است حداکثر ۵ درصد جمعیت روستا (یعنی زیر ۹۰ نفر) در چنار محمودی مبتلا باشند."
رئیسی تصریح کرد که برخی از عفونت‌ها به اچ آی وی به هفت تا ۱۰ سال قبل برمی‌گردد. وی البته در این مورد توضیحی نداد که آیا تست سریع تشخیص اچ آی وی همزمان با غربالگری دیابت انجام شده است یا خیر.

 

"از نظر آماری غیرممکن است یک سرنگ ۳۰۰ نفر را آلوده کند"

دکتر امید زمانی، محقق در زمینه ایدز، ساکن تهران و از زمان آغاز جنجال‌های مربوط به این موضوع در ارتباط با کارمندان دفتر بهداشت در لردگان بوده است:

 
طبق آمارهای رسمی ۲۴۰ معتاد در این روستا زندگی می‌کنند که ۲۰ نفر آن‌ها معتاد تزریقی هستند و تقریبا تمامی آن‌ها اچ آی وی HIV مثبت دارند. آزمایش خون نشان می‌دهد که برخی از افراد مدت طولانی است که به اچ آی وی مبتلا شده‌اند.
ما شاهد این نوع انتقال عفونت در سایر مناطق ایران نیز هستیم. آنچه معمولا رخ می‌دهد این است که یک عضو مرد خانواده با استفاده از سرنگ مشترک آلوده می‌شود. سپس او روابط جنسی محافظت نشده‌ای با همسر خود داشته است و ویروس را به وی منتقل می‌کند و سپس این ویروس می‌تواند به کودک در رحم نیز منتقل شود.
ساکنان این روستا، انجام آزمایش خون را مقصر انتقال بیماری عنوان می‌کنند چراکه در مورد اچ آی HIV وی چیزی نمی‌دانند. اول از همه، غیرممکن است که تصور کنیم که پرستاری در ایران از یک سرنگ برای گرفتن خون از بیماران استفاده کند. پرستاران در ایران مهارت‌های خوبی دارند و در همه جای کشور سرنگ‌های بهداشتی وجود دارد. کادر پزشکی معمولا سرنگ‌های تمیز و رایگان به معتادان می‌دهند. حتی اگر پرستاری به‌دلیل مشکلات روانی بخواهد با استفاده از یک سرنگ آلوده یک روستا را آلوده کند از نظر آماری غیر ممکن است. احتمال انتقال ویروس اچ آی وی HIVاز طریق یک سرنگ آلوده تنها سه دهم درصد است. این یعنی سه نفر در هر هزار تزریق را شامل می‌شود. از نظر آماری غیرممکن است که یک سرنگ بتواند ۳۰۰ نفر را آلوده کند.

معترضان در لردگان ایران در تاریخ پنج اکتبر ۲۰۱۹ دفتر اداره بهداشت وزارت بهداشت را هدف قرار دادند.
 
جنجال‌های پیرامون این پرونده باعث ایجاد دشمنی فراوان نسبت به ساکنان روستا که آی آچ وی مثبت دارند شد و بحران اعتماد در سیستم سلامت محلی را ایجاد کرد. مسئولان پزشکی در حال گذراندن دوران سختی هستند تا مشخص شود در نتیجه تست‌های صورت گرفته چه کسانی اچ آی وی مثبت دارند و چه کسانی ندارند.

 
 حمیدرضا ستایش، مدیر پیشین برنامه ایدز سازمان ملل متحد در ایران به مانند دکتر زمانی به ناظران فرانس ۲۴ گفت که از نظر آماری غیر ممکن است که یک سرنگ بتواند ۳۰۰ نفر را در یک برنامه غربالگری آلوده کند.
آن‌ها می‌خواهند که پرستار اعدام شود

تیم ناظران همچنین با یکی از وبلاگ‌نویسان محلی صحبت کرد. این خبرنگار به دلیل اینکه احتمال می‌دهد گفت‌وگو با یک رسانه بین‌المللی برای او مشکلاتی در داخل ایران ایجاد کند خواست نامش در گزارش ناظران ذکر نشود.
 
“فقدان اطلاعات و آموزش در مورد اچ آی وی HIV در منطقه وجود دارد و این مشکلات بزرگی را برای ساکنان روستای چنار محمودی ایجاد کرده است. مردم سایر روستاها با "ایدزی" نامیدن آن‌ها، توهین می‌کنند. مردم از خریدن محصولات کشاورزی آن‌ها خودداری می‌کنند و می‌گویند: "ممکن است گوجه فرنگی آن‌ها آلوده باشد." مواردی وجود دارد که بچه‌های روستای چنار محمودی از مدرسه اخراج می‌شوند چراکه سایر والدین فکر می‌کنند ممکن است که ایدز داشته باشند. برخی از معلمان در این روستا درس نمی‌دهند چراکه فکر می‌کنند شاید در کلاس درس ایدز بگیرند. کارگران کارخانه‌ها تهدید به اخراج شده‌اند. مردم روستاهای دیگر از چنار محمودی‌ها کناره می‌گیرند چراکه فکر می‌کنند حتی با صحبت کردن با آن‌ها ویروس منتقل می‌شود.

مشکل دیگر، ننگ بزرگی است که به زنان مبتلا به اچ آی وی مثبت در این منطقه محافظه کار می‌چسبانند. بسیاری از اهالی، هر زنی که مبتلا به اچ آی وی است "فاحشه" می‌نامند. هنگامی‌که شنیدند وزیر دلیل عفونت‌ها را "روابط نامطلوب" عنوان کرد فکر کردند که وزیر می‌گوید که زنان به همسران خود خیانت کرده‌اند. زنان روستا این موضوع را تکذیب کردند و دنبال توضیح دیگری درباره ابتلای خود به این ویروس بودند.

تنها توضیحی که مردم این روستا می‌توانند پیدا کنند مقصر دانستن آزمایش‌هایی است که دو ماه پیش توسط اداره بهداشت روستا انجام شد. آن‌ها می‌خواهند پرستاری که این آزمایش‌های خون را انجام داد اعدام شود. .”