ناظران

سپاه پاسداران جمهوری اسلامی روز ۲۸ آوریل ویدئویی منتشر کرد که طی آن مدعی شد یک پهپاد ایران بر روی یک ناوگروه امریکایی از جمله یک ناو هواپیمابر این کشور در خلیج فارس پرواز و آن را رصد کرده است. اما در این میان یک مشکل اساسی وجود دارد و آن اینکه تصاویر به کار رفته در این ویدئو یا اساساً ساختگی هستند و باقی نیز به سال‌ها پیش برمی‌گردند.

بسیاری از رسانه‌های دنیا از شبکه سی‌بی‌اس گرفته تا الجزیره این ویدئو را بازنشر کرده‌اند. این ویدئو آخرین اپیزود از تقابل سپاه پاسداران و دولت امریکا است. روز هشتم آوریل واشنگتن سپاه پاسداران جمهوری اسلامی را به عنوان یک گروه تروریستی خارجی اعلام کرده بود.

مقایسه با تصاویر ماهواره‌ای
 
ویدئویی که سپاه پاسداران منتشر کرده است با پرواز یک پهپاد ابابیل 3 شروع می‌شود. پهپادی که در مقایسه با پهپادهای ایرانی نیز چندان مدرن به شمار نمی‌روند. این پهپاد از یک باند کوچک فرودگاهی ناشناخته بلند می‌شود. روزنامه‌نگاران ما موفق به پیدا کردن محل این فرودگاه شدند. این فرودگاه بی‌نام و نشان در جزیره قشم قرار دارد، این فرودگاه به شکل گسترده برای به پرواز درآوردن پهپادهای ایرانی و پرواز بر روی تنگه هرمز در خلیج فارس به کار می‌رود.


در مقایسه تصویر فرودگاه در ویدئو و تصاویر ماهواره‌ای شباهت‌های فراوانی وجود دارد که ما را از محل این فرودگاه مطمئن می‌سازد.
جاده‌ای با شکل مشخص و تپه‌ای خاک روی آن در ویدئوی منتشر شده و تصاویر ماهواره‌ای درست همانند هم هستند.[عکس پایین]

 

اما نکته اینجاست که تصاویری که سپاه پاسداران از این پهپاد منتشر کرده نمی‌توانسته‌اند جدید باشند. با بررسی تصاویر ماهواره‌ای در تاریخ‌های مختلف متوجه می‌شویم که این فرودگاه از اواخر سال ۲۰۱۷ در دست گسترش بوده است. باند این فرودگاه پهن‌تر و طولانی‌تر شده است اما در ویدئوی منتشر شده از سوی سپاه، این باند به شکل قدیمی خود است، به این بدان معنا است که این ویدئو دست کم پیش از دسامبر سال ۲۰۱۷ گرفته شده است. از دسامبر سال ۲۰۱۷ تغییرات در این فرودگاه به شکل کامل در تصاویر ماهواره‌ای مشخص است.

از تاریخ درج شده در عکس اول، شروع کار گسترش فرودگاه کاملا مشخص است همچنین یک خودروی راهسازی نیز در تصاویر ماهواره ای دیده
میشود. در تصویر بعدی ظاهر جدید این فرودگاه به چشم میخورد.

جزییات آشکارکننده
از این بخش ویدئو عبور کنیم و به بخش بعدی ویدئو برسیم. تصاویر ناوشکن‌های امریکایی و ناو هواپیمابر امریکایی و جت‌های اف-۱۸ روی آن. تصاویر رنگی با کیفیت عالی گرفته شده‌اند اما هیچ نشانه‌ای از نشانه‌های مرسوم تصاویر گرفته شده توسط پهپادهای نظامی را ندارند. در واقع این تصاویر اساساً واقعی نیستند و توسط یک شبیه‌ساز رایانه‌ای ساخته شده‌اند.
نشانه ساده این موضوع این است که هیچ‌کدام از ناوشکن‌ها، جت‌های روی ناو هواپیمابر و همچنین آواکس‌ها نه شماره سری، نه شماره سریال و نه نشانه اسکادران ندارند. چنین چیزی در دنیای واقعی غیر ممکن است.
تنها عددی که در این ویدئو می‌توان دید عدد ۶۹ روی برج فرماندهی این ناو هواپیمابر است که نشانه ناو هواپیمابر "یو اس اس آیزنهاور"است.


تصاویر گرفته شده از ویدئو که روی کشتی‌ها و جت‌ها هیچ نشانه‌ای وجود ندارد

دیوید اکس روزنامه‌نگار متخصص نیروهای نظامی امریکا در گفتگو با فرانس 24 تاکید می‌کند:"همه هواپیماها و کشتی‌های امریکایی شماره، شماره سریال و نشانه اسکادران دارند. غیرممکن است که هواپیمایی جنگی به کار گرفته شود اما این نشانه‌ها را نداشته باشند، از سوی دیگر ساختن تصاویر بسیار واقعی از کشتی‌ها و ناوشکن‌ها و جنگنده‌های نظامی دیگر کار دشواری نیست.


تصاویر واقعی از اف 18 و ناوشکن‌های امریکایی که می‌توان شماره، شماره سریال و نشان اسکادران را روی آنها به وضوح دید.

در واقع شبیه‌سازهای زیادی هستند که می‌توانند این دست تصاویر را با چنان کیفیتی بسازند که تشخیص آنها به عنوان تصاویر ساختگی بسیار دشوار باشد. چند نمونه از این دست تصاویر را می‌توانید در اینجا بیابید. وجود کشتی‌ها و جنگنده‌های بدون نشانه و شماره امری رایج در این شبیه‌سازهای کامپیوتری است.
و باز هم تصاویر قدیمی
در ویدئوی منتشر شده از سوی سپاه دسته سومی از تصاویر نیز وجود دارند که تصاویر واقعی پهپادهای ایرانی هستند. تصاویری که در واقعیت از یواس‌اس آیزنهاور فیلمبرداری کرده‌اند. بر روی این تصاویر محل حضور آنها با کد جی‌پی‌اس مشخص است. به عنوان مثال این پهپادها دو بار در فاصله ۴۷ و بار دیگر ۷۱ کیلومتری فرودگاه مورد استفاده پهپادها در قشم، از ناوهواپیمابر امریکا فیلمبرداری کرده‌اند.



اما این تصاویر هم یک مشکل بزرگ دارند: ناو یواس‌اس آیزنهاور از ماه اوت سال ۲۰۱۷ در بندری نظامی در ویرجینیای امریکا در حال تعمیر است. ارتش امریکا نیز در یک بیانیه پس از انتشار این ویدئو از سوی سپاه به این موضوع اشاره کرده و گفته است که این تصاویر به سال ۲۰۱۶ برمی‌گردند.
در نتیجه تصاویر به کار رفته در این ویدئو یا قدیمی بودند و یا اساساً واقعی نبودند و از فاصله آنچنان کم گرفته نشده بودند.
دیوید اکس با این حال تاکید می‌کند که پهپادهای ایرانی در موارد بسیار زیادی برای ناوگروه‌های امریکایی مشکل ایجاد کرده‌اند.
نیروهای دریایی امریکا پیش از بارها به رفتار خطرناک و غیرحرفه‌ای پهپادهای ایرانی در تقابل با ناوهای هواپیمابر امریکایی اظهار نظر کرده است.

نوشته: ارشاد علیجانی