ناظران

به محض آنکه هواپیمای بویینگ خطوط هوایی اتیوپی در روز دهم مارس سقوط کرد، ویدئوهای دروغین درباره آن به شکل گسترده منتشر شد. در این گزارش "ناظران"به سه مورد از ویدئوهایی که مدعی هستند لحظات سقوط پرواز "ای.تی ۳۰۲"را نشان می‌دهند و به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شده‌اند می‌پردازد.
 
دقت به جزییات

این ویدئو به شکل گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی به عنوان ویدئویی از لحظه سقوط هوای بویینگ خطوط هوایی اتیوپی منتشر شده است. صفحه‌های زیادی در فیسبوک آن را منتشر کرده‌اند که تنها در یکی از آنها بیش از ۳۰۰ هزار بار دیده شده است.


آیا این هواپیما، متعلق به خطوط هوایی اتیوپی است؟ بله، آن‌چنان که آرم این خطوط هواپیمایی روی صندلی‌ها دیده می‌شود. اما جزییاتی در ویدئو دیده می‌شود که ما را مطمئن می‌کند این پرواز، پرواز اخیر که تمامی مسافران آن جان خود را از دست دادند نیست.

نکته اول اینکه هواپیما ساعت ۸:۳۸ صبح دقیقه سقوط کرده است، اما آن‌چنان که در این ویدئو می‌بینیم، از پنجره‌های هواپیما مشخص است که این ویدئو در تاریکی شب گرفته شده است. همچنین در ویدئو مشخص است که در این پرواز، غذا سرو شده است، این در حالی است که پرواز "ای.تی ۳۰۲"تنها شش دقیقه پس از آغاز پرواز سقوط کرده است، ارائه غذا در دقایق اولیه پرواز صورت نمی‌گیرد و اساساً ممکن نیست.

اگر کمی بخواهیم نگاه فنی نیز داشته باشیم، هواپیمایی که اخیراً سقوط کرده است از نوع بویینگ ۷۳۷ مکس-۸ بوده است. اگر در اینترنت جستجو کنید متوجه می‌شوید که این مدل از هواپیما، در واقع نسخه‌ای کوچک با دو ردیف صندلی است اما هواپیمایی که در این ویدئو دیده می‌شود سه ردیف صندلی دارد که نشان می‌دهد هواپیمایی بزرگ‌تر از ۷۳۷ مکس-۸ است.

اگر کمی باز هم دقیق‌تر شویم ماسک اکسیژنی که افراد در این ویدئو دارند نوع هواپیمایی را که سوار آن هستند را به نوعی نشان می‌دهد. آن‌طور که در ویدئو دیده می‌شود، ماسک اکسیژنی که تمامی مسافران به صورت دارد شامل یک کاسه هوا و یک لوله است، این برخلاف اکثر ماسک اکسیژن‌های مرسوم هواپیماهای مسافربری است. ماسک اکسیژن اکثر هواپیماهای مسافربری شامل یک کاسه هوا، یک محفظه پلاستیکی و سپس یک لوله هوا است که به سقف هواپیما متصل است. تنها مدلی است که این محفظه پلاستیکی را ندارد در واقع بویینگ ۷۳۷-۸ دریملانر است.


نکته نهایی این که ماسک اکسیژن هواپیماهای تجاری در حالی باز می‌شوند که هواپیما در ارتفاع بیش از ۱۴۰۰۰ پا باشد و فشار کابین افت کند. بر اساس اطلاعاتی که در دسترس است، پرواز ای.تی ۳۰۲ از ارتفاع ۸۰۰۰ پایی فراتر نرفته است.
 

به صدای خلبان گوش دهید

این ویدئو نیز بیش از ۹۰ هزار بار دیده شده است. این ویدئو توسط یک حساب کاربری که همواره اطلاعات اشتباه و دروغین منتشر می‌کند به اشتراک گذاشته شده است.

این ویدئو پیش‌تر نیز به عنوان لحظات پیش از سقوط برخی حوادث دیگر هوایی مانند سقوط ایرباس آ ۳۲۰ مصری در سال ۲۰۱۶ نیز منتشر شده بود.
مهم‌ترین و ساده‌ترین نشانه که این ویدئو ربطی به سقوط هواپیمای اتیوپی ندارد این است که خلبان در لحظات پایانی ویدئو می‌گوید:"خانم‌ها، آقایان ما در فرودگاه جاکارتا فرود آمدیم، لطفاً در جای خود باقی بمانید و کمربند ایمنی خود را بسته نگه دارید.
در واقع این یک پرواز خطوط هوایی اتحاد از ابوظبی به جاکارتا در سال ۲۰۱۶ بود.

کامنت‌ها هم کمک می‌کنند

این ویدئو نیز بیش از ۲۳ هزار بار دیده شده است. پیدا کردن ویدئوی اصلی در این مورد کار ساده‌تری بود. بسیاری از کاربران زیر ویدئو کامنت گذاشته‌اند و نوشته‌اند که در واقع این یک هواپیمای باربری است نه مسافربری. با یک جستجوی ساده در گوگل پیرامون سقوط هواپیمای باربری به گزارش‌های فراوانی برمی‌خوریم که دقیقاً با همین ویدئو از سقوط یک بویینگ ۷۴۷ باربری در به گرام افغانستان در سال ۲۰۱۳ خبر می‌دهند.