راستی‌آزمایی

باز هم شایعه‌ای دیگر پیرامون واکسن کووید: مراقب باشید، این فیلم‌ها "گرافین" را نشان نمی‌دهند

این ویدیوها ، ادعا می کنند گرافین یا اکسید گرافین را نشان می‌دهند در حالی‌که با استناد به تصاویر دیگر، ثابت می‌شود که هیچ ارتباطی به این مواد ندارند.
این ویدیوها ، ادعا می کنند گرافین یا اکسید گرافین را نشان می‌دهند در حالی‌که با استناد به تصاویر دیگر، ثابت می‌شود که هیچ ارتباطی به این مواد ندارند. © Les Observateurs de France 24

چند روزی است ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شوند که تصور می‌شود "گرافین" یا "اکسید گرافین" را نشان می‌دهند که عده‌ای معتقدند در برخی از واکسن‌های کووید -19 پنهان شده است. همه آنها نشان می‌دهند که ماده‌ای تیره به طرز عجیبی حرکت می‌کند. اما این‌ها در واقع تصاویری هستند که هیچ ارتباطی با گرافین یا حتی خواص آن ندارند.

تبلیغ بازرگانی

بسیار سبک، رسانا، انعطاف‌پذیر و قوی‌تر از مواد فولادی: گرافین پس از سنتز آن در سال 2004 میلادی اشتیاق و امید زیادی را در زمینه نوآوری در حوزه‌های مختلف از الکترونیک تا زیست پزشکی ایجاد کرده است.

در ماه‌های اخیر ، این ماده به تخیلات و توهمات برخی از مخالفان واکسن کووید -19 دامن زده است. به عنوان مثال، می‌گویند که گرافین مسئول ایجاد خاصیت مغناطیسی واکسن فایزر است، که البته خود این موضوع یعنی وجود خاصیت مغناطیسی در واکسن فایزر، همان‌طور که ناظران فرانس 24 در ماه مه/می توضیح داد اثبات نشده است،

در پایان ماه مه/می، در حالی که این شایعه ابتدا در جامعه اسپانیایی زبان‌ها پخش شده بود، همکاران ما در AFP و Maldita.es در اسپانیا وجود گرافین در این واکسن را تکذیب کردند و به تازگی نیز در اوایل ژوئیه/جولای پس از انتشار یک "مطالعه" اسپانیایی که به طور دروغین نشان می‌داد که اکسید گرافین 99.9 درصد از دوز فایزر را تشکیل می دهد، مجدد این بحث مطرح شده است.

با این حال، مطالبی که هنوز برای عموم مردم چندان شناخته شده نیست، سوء ظن بسیاری را جلب کرده است: فیلم‌هایی که ادعا می‌کنند "گرافین در حال کنش" را نشان می‌دهند، در کانال‌های تلگرامی خاصی که دنبال توهم توطئه‌اند یا در حساب‌های توییتر، فیس بوک یا تیک‌تاک در حال تکثیر هستند. آن‌ها اغلب ماده تیره، فشرده یا پراکنده‌ای را نشان می‌دهند که مانند ماده الکترومغناطیسی واکنش نشان می‌دهد.

در بیش‌تر مطالبی که منتشر شده، ماده مورد بحث مشکوک به "اکسید گرافین" است، اما ماده خواص کاملاً یکسانی با "گرافین" ندارد: نه رسانا است و نه ضد آب. با این وجود، بسیاری از آن‌ها این دو ماده متفاوت را یکسان تلقی می‌کنند و پی در پی درباره آن‌ صحبت می‌کنند.

آزمایشات شیطنت‌آمیز غیر مرتبط برای نشان دادن "گرافین در حال کنش"

 

به عنوان مثال، در این اولین ویدئو که به ویژه، در ابتدای هفته گذشته در شبکه‌های اجتماعی پخش شد، مهره‌های کوچکی را می‌بینیم که به طرز عجیبی به شکل شبکه‌ای در ظرف مخصوص آزمایش حرکت می‌کنند. زیرنویس این ویدئو "اکسید گرافین در واکسن" است.

نسخه اصلی این ویدیو را می‌توان از طریق جستجوی معکوس تصویر، در کانال یوتیوب Stanford complexity group که به دانشگاه آمریکایی به همین نام مرتبط است، یافت. این آزمایش با عنوان "سیم‌های خود مونتاژ" در واقع گوی‌های فولادی آغشته به روغن کرچک را نشان می‌دهد که توسط حلقه‌ای فلزی احاطه شده است، در این ویدئو نشان داده می‌شود که این گوی‌ها در تماس با بار الکتریکی برای ایجاد یک جریان جمع می‌شوند و باید گفت که به هیچ وجه گرافین یا اکسید گرافین نیستند.

یک طرح ترسیم شده توسط سازنده در ویدئوی اصلی برای توضیح نحوه عملکرد آزمایش
یک طرح ترسیم شده توسط سازنده در ویدئوی اصلی برای توضیح نحوه عملکرد آزمایش © Stanford Complexity Group (Capture d'écran Youtube)

مکانیسم مشابه‌ای در ویدئوی دیگری وجود دارد که در آن ما توده‌ای تیره رنگ را می‌بینیم که با نزدیک شدن آهن‌ربا به هم برخورد می‌کنند، این برخورد تا حدی است که حتی آن را در بر می‌گیرد. ویدئو با این عنوان که "اکسید گرافین چگونه به نظر می‌رسد؟" مدعی است که این توده‌های تیره رنگ اکسید گرافین هستند.

این در واقع آموزشی است که در سال 2016 توسط کانال یوتیوب Buzzfeed منتشر شده است تا نوع خاصی از "لجن" ایجاد کند، یک لجن سرگرم کننده که در بین جوانان محبوب است و هزاران آموزش برای طرز تهیه آن وجود دارد. در این "دستور ساخت" اکسید آهن (نه گرافین) به مواد افزوده شده است که رفتار مغناطیسی آن را توجیه می‌کند.

سرانجام، در میان مجموعه فیلم‌های فریبنده‌ای که در همین شبکه‌های اجتماعی در حال بازنشر است‌، این یکی ادعا می‌‍کند که گرافین به نزدیک شدن تلفن همراه به آن واکنش نشان می‌دهد. اما طبق گفته کانال روسی که این ویدیو را به طور مشخص در سال 2015 منتشر کرده است ، این گرافین نیست، بلکه با بررسی نظرات مشکوک زیادی که در ذیل ویدئو به زبان روسی درج شده است، این یک سنگ آهن مغناطیسی است که به احتمال زیاد با استفاده از یک آهنربای پنهان، برانگیخته می‌شود.

 

نه فوق مغناطیس، نه برای استفاده در واکسن - بلکه کاربرد در بیومدیکال دارد

تحریریه ناظران برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این نانومواد با چندین متخصص در این زمینه تماس گرفت.

گرافین از نظر فنی یک لایه واحد از اتم‌های کربن است که در شبکه‌های شش ضلعی لانه زنبور مانندی قرار گرفته است. در طبیعت، این لایه‌ها روی هم چیده شده‌اند: به عنوان مثال آن‌چه به طور ویژه روی نوک مدادها یافت می‌شود، گرافیت است. از زمان ترکیب عناصر آن در سال 2004 ، مطالعات متعددی برای یافتن زمینه‌های کاربرد این مواد، از جمله در بیومدیکال (زیست پزشکی) آغاز شده است.

ویدئویی که توسط "Graphene Flagship" ساخته شده است تا توضیح دهد که گرافین چیست.

امانوئل فلاهوت، مدیر تحقیقات CNRS (مرکز ملی تحقیقات علمی) در فرانسه و متخصص گرافین، با قاطعیت می‌گوید که فراتر از این واقعیت که این فیلم‌ها به هیچ‌وجه گرافین را نشان نمی‌دهند، این مواد نه ظاهر گرافین را دارند و نه رفتار مغناطیسی گرافین‌ها را از خود بروز می‌دهند.

به نظر می رسد اکسید گرافین دارای خواص مغناطیسی بسیار ملایمی است، اما هیچ راهی وجود ندارد که بتواند منجر به مغناطیس شدن هر چیزی شود. پودر اکسید گرافین جذب آهنربا نمی‌شود. با فرض وجود هر مقدار از آن در یک محصول، اما برای القای خاصیت مغناطیسی در سطح ماکروسکوپی کافی نیست.

خواص نوری آن می‌تواند کاربردهای هایپرترمی - به عنوان مثال افزایش موضعی دما، تحت تأثیر تابش لیزر - برای درمان سرطان‌ها را امکان پذیر کند. همچنین می‌تواند به عنوان حامل برای مولکول‌هایی باشد که به سختی در آب (و در نتیجه در مایعات بیولوژیکی) حل می‌شوند تا بدین ترتیب حمل و نقل آن‌ها به سلول‌های هدف را تسهیل کند.

در سال 2020، مطالعه‌ای که توسط محققان CNRS و دانشگاه استراسبورگ انجام شد، به طور خاص سعی کرد نقش گرافین را در مبارزه با کووید -19 ارزیابی کند.

 

گرافین، به طور بالقوه برای انسان سمی است؟

 

در طول بحران Covid-19 ، ماده گرافین به نسبت بحث‌برانگیز شد: در ماه مه/می 2021 ، 17 میلیون ماسک FFP2 که برای کادر درمان در نظر گرفته شده بود، توسط وزارتخانه فراخوانده شد، زیرا حاوی، "عنصر بالقوه خطرناکِ" گرافین بودند.

به نظر می‌رسد این موضوع تا حدی مطلوب مخالفان استفاده از نانومواد باشد، اما به گفته چندین محقق مانند موریزیو پراتو، رئیس بهداشت و محیط‌زیست در “Graphene Flagship” که توسط اتحادیه اروپا پشتیبانی می‌شود و تحقیقات در این زمینه را اداره می‌کند، در واقع هیچ پاسخ قطعی در مورد سمیت گرافین و اکسید آن وجود ندارد.

ما چندین گروه از دانشمندانی داریم که به بررسی اثرات گرافین و اکسید گرافین به ویژه بر سلامت انسان و محیط زیست می‌پردازند. تا کنون، ما هیچ اثر سوء خاصی پیدا نکرده‌ایم ، اما تحقیقات بیشتری لازم است. "

امانوئل فلاهوت، به نوبه خود، تأکید می‌کند که اگر مطالعات مختلف همیشه همگرا نباشند و گاهی اوقات مقایسه آن‌ها دشوار باشد، روندهای خاصی ظاهر می‌شود:

گرافین هیچ زنگ هشدار خاصی را به صدا در نمی‌آورد، مگر در صورت استنشاق مستقیم این ماده به شکل پودر. این برای استفاده کنندگان غیرممکن است، اما از طرف دیگر می‌تواند مربوط به برخی از کارگرانی باشد که از آن برای ترکیب در محصولات تجاری استفاده می‌کنند.

از طرف دیگر، اکسید گرافین بسیار نگران‌کننده است، زیرا کار ما با همکاری آزمایشگاه‌های مختلف بیولوژیکی نشان داده است که اغلب ژنوتوکسیک (جهش زا برای ژن و سرطان زا) است. با این حال، ما نشان داده‌ایم که می توان سمیت ژنتیکی را با فرایند شیمیایی از بین برد.

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید