ترکیه: عبور روزانه پانصد مهاجر افغانستانی از مرز برای فرار از طالبان

تصویر برگرفته از یک ویدئو (نماگرفت) که در تاریخ 11 ژوئیه/جولای در توییتر منتشر شد و در آن گروهی از مهاجران را در نزدیکی مرز ایران و ترکیه نشان می‌دهد. © توییتر
تصویر برگرفته از یک ویدئو (نماگرفت) که در تاریخ 11 ژوئیه/جولای در توییتر منتشر شد و در آن گروهی از مهاجران را در نزدیکی مرز ایران و ترکیه نشان می‌دهد. © توییتر © Twitter

از آغاز ماه جولای و آغاز روند خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، طالبان بخش‌های زیادی از خاک این کشور را در اختیار گرفته است. بسیاری از شهروندان افغانستانی مجبور به فرار از خشونت‌های طالبان هستند و بسیاری تصميم به ترک کشور می‌گیرند. شماری از افراد با پای پیاده سفر به ترکیه را از طریق ایران انجام می‌دهند. یک ویدئو که به تازگی به طور گسترده در ترکیه به اشتراک گذاشته شده است، سندی است در تایید این پدیده مهاجرتی اخیر.

تبلیغ بازرگانی

به گفته رسانه‌های ترکیه، هفته‌های گذشته، دست‌کم 500 شهروند افغانسستانی روزانه از مرزهای ایران و ترکیه عبور کرده‌اند که بیش‌تر آن‌ها از بیم خشونت و جنگ در پی خروج نیروهای آمریکایی در اوایل جولای از کشور خود فرار کرده‌اند.

این رقم نشان‌دهنده دست‌کم 150٪ افزایش نسبت به تابستان‌های گذشته است، دوره‌ای که عبور از مرز امن‌تر از اکنون بود.

این پناهجویان به شمار بیش از 4 میلیون پناهنده دیگر در ترکیه، از جمله 3.6 میلیون سوری اضافه می‌شوند.

چندین ویدئو در ترکیه برای نشان دادن این پدیده جدید مهاجرتی، در فضای مجازی پخش شده و اغلب کاربران آن را مورد نکوهش قرار می‌دهند و محکوم می‌کنند. به عنوان مثال این ویدئو بیش از 600000 بار مشاهده شده است و ثبت نظرات تند کاربران بسیار خشمگین و حتی درج دیدگاه‌های بیگانه‌هراسی از سوی برخی افراد را به دنبال داشته است. این ویدئو همچنین در بسیاری از رسانه‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

 

در افغانستان ، پس از به قدرت رسیدن طالبان، ده‌ها هزار مهاجر افغانستانی شروع به ترک کشور خود کردند. کاروان‌های پناهندگان از کشور خود به صورت گروهی از طریق ایران وارد ترکیه می‌شوند." این‌ها را روسن تاکوا روزنامه‌نگار ترک که این ویدئو را در 11 ژوئیه 2021 در حساب توییتر خود منتشر کرد، نوشته است.

به دنبال تماس ستاد تحریریه ناظران، او مشخص می‌کند که این فیلم در اوایل ماه جولای/ژوئیه توسط یک قاچاقچی فیلم‌برداری شده است و نشان می‌دهد گروهی از مهاجران در حال آماده‌سازی خود برای عبور از مرزهای ترکیه و ایران هستند که بیش از 1.5 کیلومتر دورتر است.

از آن‌جا که این کشور میزبان 3.6 میلیون آواره سوری است، بسیاری از ترک‌ها از کمبود کنترل در مرز و "موج گسترده مهاجر" که باعث "تضعیف" بیش‌تر اقتصاد ترکیه است، خشمگین هستند. برخی نیز انگشت اشاره خود را به سمت سیاست‌های مهاجرتی رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه گرفته‌اند که در ازای دریافت وجوه اروپایی، پذیرای مهاجران از کشورهای مختلف است.

اما در مواجهه با این جنجال‌ها، وزارت کشور دولت ترکیه با صدور بیانیه‌ای فیلم‌های مهاجران افغانستانی را "تقطیع و تحریف شده" توصیف کرد و ادعا کرد که آن‌ها دور از مرزهای ترکیه در خاک ایران یا حتی در مرزهای افغانستان-ایران یا افغانستان-تاجیکستان فیلم‌برداری شده‌اند. در این بیانیه همچنین با اشاره به ساخت 149 کیلومتر دیوار در امتداد دیوار دوم به طول 499 کیلومتر در مرز ترکیه، این دیدگاه که مهاجران می‌توانند "به راحتی از مرز عبور کنند" را رد کرد.

با این حال، با نگاه دقیق‌تر به این فیلم، متوجه خواهیم شد که تلاش گروه مهاجران برای عبور از مرزهای ترکیه بی‌نتیجه مانده است.

 

"این مهاجران در تلاش خود برای عبور از مرز ناموفق بودند و دستگیر شدند"

تیم تحریریه ناظران توانستند با دو روستایی ایرانی صحبت کنند که در چند کیلومتری مرز ترکیه زندگی می‌کنند، جایی که این فیلم فیلم‌برداری شده است. با کمک آن‌ها، ما موفق به شناسایی جغرافیایی آن منطقه شدیم: این فیلم در نزدیکی روستای بلسور سفلی، در فاصله 3.7 کیلومتری از چشم‌انداز و دورنمای منطقه در مرز ایران و ترکیه فیلم‌برداری شده است.

وجود چندین عنصر در این ویدئو موقعیت آن را تأیید می‌کند: نمای کوهستانی به رنگ نارنجی، درختان به رنگ زرد، تیرهای چراغ برق به رنگ آبی و یک تخته سنگ بزرگ در کوه به رنگ صورتی. مختصات: 38.70690552979099، 44.31337602957149 ©
وجود چندین عنصر در این ویدئو موقعیت آن را تأیید می‌کند: نمای کوهستانی به رنگ نارنجی، درختان به رنگ زرد، تیرهای چراغ برق به رنگ آبی و یک تخته سنگ بزرگ در کوه به رنگ صورتی. مختصات: 38.70690552979099، 44.31337602957149 © © Google Earth Pro/France 24

اگر این مهاجران بسیار نزدیک به مرز باشند، در واقع موقعیت جغرافیایی این امکان را می‌دهد که متوجه شویم آن‌ها به سمت مرز نمی‌روند، بلکه پشت به مرز در حال حرکت هستند. در این ویدئو، آن‌ها به سمت راست حرکت می‌کنند، که در واقع با شرق مطابقت دارد که بنابراین به داخل خاک ایران مربوط می‌شود.

یکی از ساکنان روستای بالسور سفلی که نمی‌خواست نامش فاش شود، عبور آن‌ها را به یاد می‌آورد.

 

به یاد دارم که دیدم این گروه بزرگ در نزدیکی روستا به صورت تکی و پشت سرهم عبور می‌کنند، حوالی 22 ژوئن/جون بود. آن‌ها به سمت مرز نمی‌رفتند، بلکه در حال بازگشت بودند و توسط نیروهای امنیتی ایران همراهی می‌شدند. ما فهمیدیم که آن‌ها در تلاش برای عبور از مرز ناکام بودند و دستگیر شدند. ما همچنین مطلع شدیم که از میان آن‌ها، هشت افغانستانی دیپورت شده و به کشورشان بازگردانده شده‌اند.

یکی از ساکنان روستای کارکوش -از توابع بخش صفاییه در شهرستان خوی در استان آذربایجان غربی، واقع در 5 کیلومتری روستای بلسور سفلی، در گفتگو با تحریریه ناظران تأیید کرد که مهاجران، به ویژه افغانستانی‌ها، طی هفته‌های اخیر در مسیرهای منتهی به مرز ترکیه بسیار زیاد دیده شده‌اند.

او در ویدئویی که در تاریخ 13 ماه مه/می منتشر شده، از گروهی متشکل از ده‌ها مهاجر که در حال آماده شدن برای عبور از مرز هستند، در 900 متری روستای خود فیلم‌برداری کرده است. این در حالی است که در آن زمان، پدیده مهاجرت افغانستانی‌ها هنوز به وسعت ماه جولای/ژوئیه نرسیده بود اما بسیاری از افغانستانی‌ها، خشونت‌هایی که خروج آمریکا از افغانستان در پی دارد را از قبل پیش‌بینی می‌کردند و در حال فرار بودند. جو بایدن رییس جمهوری ایالات متحده در 14 آوریل 2021 تداوم روند خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را که توسط همتای پیشین خود دونالد ترامپ دنبال می‌شد را مورد تأیید قرار داده بود.

.

این تصویر برگرفته از ویدئویی که در تاریخ 12 ماه مه منتشر شده است، گروهی متشکل از ده‌ها مهاجر را نشان می‌دهد که به سمت مرز ترکیه در حوالی روستای کارکوش، در دو کیلومتری محل فیلم‌برداری اولیه، در حال پیش‌روی هستند.
این تصویر برگرفته از ویدئویی که در تاریخ 12 ماه مه منتشر شده است، گروهی متشکل از ده‌ها مهاجر را نشان می‌دهد که به سمت مرز ترکیه در حوالی روستای کارکوش، در دو کیلومتری محل فیلم‌برداری اولیه، در حال پیش‌روی هستند. © YouTube

از سوی دیگر، روسن تاکوا روزنامه‌نگار مستقل نیز به طور جداگانه از مرزهای آن طرف در ترکیه بازدید کرده و از ورود مهاجران افغانستانی فیلم گرفت است.

در ویدئوی فوق، که در منطقه اوزالپ فیلم‌برداری شده است، حدود پنجاه مهاجر افغانستانی پس از عبور از مرز بین ترکیه و ایران در حال راه رفتن هستند. یکی از آن‌ها می‌گوید: "جنگ است، طالبان روستاها را گرفته و ما فرار کردیم".

"دست‌کم پانصد ورود غیرقانونی به خاک ترکیه در روز وجود دارد"

به گفته نماینده انجمن کمک به مهاجران مستقر در ترکیه، خشونت در افغانستان باعث شده است که تعداد زیادی از افغانستانی‌ها در خارج از کشور، از جمله ترکیه، تحت فشار قرار گیرند. با توجه به بحث و جدال‌هایی که در مورد این موضوع مطرح است، بابک جی (نام مستعار) ترجیح داد ناشناس باقی بماند و نام انجمن کوچک خود را نیز فاش نکند.

ما هیچ‌وقت این همه پیام دریافت نکرده‌ بودیم، روزانه ده‌ها افغانستانی برای ما نامه می‌نویسند. آن‌ها از ما برای کسب اطلاعات در مورد فرایند اداری و همچنین برای مشاوره در مورد رسیدن به اروپا، کمک می‌خواهند.

برآورد کمّی ما این است: در حال حاضر دست‌کم 500 ورود غیرقانونی در روز به خاک ترکیه انجام می‌شود که بخش زیادی از آن‌ها افغانستانی‌ هستند. در حال حاضر با توجه به فصل تابستان و ذوب شدن برف‌ها تعداد مهاجران بیشتر شده و این موضوع خطر کمتری برای عبور و مرور ایجاد می‌کند. با این حال، به تازگی تعداد آن‌ها بسیار زیاد شده است. به طور معمول هر روز 150 تا 200 نفر برای عبور از مرز از این‌جا رد می‌شوند.

گفته می‌شود که در شهر کابل روزانه بین 1000 تا 2000 درخواست گذرنامه وجود دارد. این افغانستانی‌ها به طور معمول برای اخذ ویزا برای ورود به ایران اقدام می‌کنند، سپس به امید دستیابی به ترکیه و پس از آن رفتن به اروپا از مجاری غیرقانونی، ایران را ترک می‌کنند.

 

"تماشای عبور گروه‌های بسیار بزرگ از مهاجران در اینجا عادی است، گاهی اوقات 100 یا 200 نفر با پای پیاده راه می‌روند"

مسیرهای مهاجرتی زیادی وجود دارد که می‌توان از طریق آن‌ها با هزینه‌های مختلف و میزان خطر متفاوت از ایران به ترکیه عبور کرد. خانواده‌ها و افراد مرفه‌تر، به دلیل صلاح‌دید و عبور سریع‌تر، تابستان را برای عبور ترجیح می‌دهند تا از مواجهه با سرما و برف خودداری کنند و در گروه‌های کوچک خودشان را به خاک ترکیه برسانند. برخی از آن‌ها از اسب‌ها برای رفت و آمد یا حمل وسایل خود استفاده می‌کنند. اما دیدن گروه‌های بسیار بزرگ در اینجا یک چیز عادی است، گاهی اوقات گروه‌های 100 یا 200 نفره که به طور عمده از مردان جوان تشکیل شده‌اند با پای پیاده مشغول عبور هستند. متوسط ​​هزینه عبور حدود 500 دلار [420 یورو] است.

بیش‌تر آن‌ها از حضور در مناطقی که دیوارکشی شده است، خودداری می‌کنند و مناطق کوهستانی دورتر را ترجیح می‌دهند. اما برخی از گروه‌ها از روش‌های مختلفی چون حفر تونل‌های کوچک زیر دیوار، بریدن سیم خاردارهای بالای آن و یا خیلی ساده‌تر با پوشاندن آن‌ها با پارچه برای این که بتوانند بدون زخمی کردن خود از آن بالا بروند، استفاده می‌کنند.

 

Photo
تصویر برگرفته از فیلم پخش شده توسط تلویزیون دولتی ترکیه TRT که بخشی از دیوار ساخته شده در مرز بین ایران و ترکیه مشخص است.
Photo
تصویر برگرفته از فیلم پخش شده توسط تلویزیون دولتی ترکیه TRT که بخشی از دیوار ساخته شده در مرز بین ایران و ترکیه مشخص است. © TRT Haber

 

یک خطر واقعی در عبور از گذرگاه‌های زمستانی ‌وجود دارد، بسیاری از متقاضیان مهاجرت در کوه‌ها یخ می‌زنند.

پس از ورود به ترکیه، 60٪ از مهاجران چند ماه می‌مانند و برای تأمین هزینه سفر بعدی خود به اروپا دنبال کسب درآمد هستند. آن‌ها سپس با مشکلات متعددی روبرو می‌شوند زیرا ترکیه به آن‌ها پناهندگی نمی‌دهد.

مردان مجرد تقریباً هیچ شانسی برای این‌که سر و سامان بگیرند ندارند، آن‌ها نمی‌توانند به دانشگاه بروند یا در بیمارستان‌های دولتی به دنبال معالجه باشند و مجبور به انجام کارهای سیاه و غیرقانونی می‌شوند. فقط خانواده‌ها می‌توانند امیدوار به سر و سامان گرفتن باشند، مشروط بر اینکه هنگام عبور غیرقانونی از مرز یا اندکی بعد از آن دستگیر نشوند. در این صورت، دولت برای اخراج آن‌ها از خاک ترکیه و بازگرداندن‌شان به افغانستان معطل نمی‌کند

بر اساس داده‌های سازمان ملل متحد، در سال 2020 به طور رسمی 116000 افغانستانی در ترکیه زندگی می‌کردند، رقمی که فقط ساکنان قانونی را شامل می‌شود و بنابراین چندان معتبر نیست. مقامات ترکیه تخمین می‌زنند که اکثریت مهاجران را افرادی فاقد مدارک قانونی اقامتی تشکیل می‌دهند و طبق ادعای برخی انجمن‌های فعال در زمینه پناهجویان در حدود 800000 نفر هستند. وضعیت آن‌ها با سوری‌هایی که از امکان اخذ پناهندگی برخوردارند و تحت نظارت نهادهای بین‌المللی برای کمک‌های اجتماعی و بشردوستانه هستند، تفاوت قابل توجه‌ای دارد.

اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید