نمایشگاهی در موزه‌ای چینی با عنوان "این آفریقاست" اخیرا به‌خاطر برخی عکس‌های دوتایی که درآن‌ها آفریقایی‌ها را در کنار عکس حیوانات قرار داده بودند، جنجال برانگیز شد. این عکس‌ها در تاریخ یازده اکتبر (۱۹ مهر) پس از اینکه برخی از بازدیدکننده‌ها، آن‌ها را نژادپرستانه ارزیابی کردند از نمایشگاه حذف شدند با این وجود متصدی موزه این اتهام را رد کرد. دو نفر از ناظران ما در چین که یکی از آن‌ها آفریقایی است و دیگری چینی، ما را در جریان اتفاق‌های این نمایشگاه قرار دادند.

این نمایشگاه در تاریخ ۲۸ سپتامبر (۶ مهر) در موزه استانی هوبئی در شهر ووهان که شرق چین قرار دارد، برگزار شد. نمایشگاه از ۱۰۰ عکس که توسط عکاس‌های مختلفی گرفته شده بود، تشکیل می‌شد.


این عکس توسط وانگ یوئژون متصدی موزه  به اشتراک گذاشته شده است.
 

دوازده عکس که توسط یو هوایپینگ گرفته شده بود، چهره‌های آفریقایی‌ها را در کنار حیوانات وحشی- از جمله میمون‌ها، شیرها و زرافه‌ها- قرار داده بود. این موضوع خشم بسیاری از بازدیدکنندگان مخصوصا جامعه محلی آفریقایی برانگیخت. وقتی این عکس‌ها در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته شد، واکنش‌ها به آن به خارج از مرزهای چین هم کشیده شد. 

برخی از عکس‌ها انتقادهایی را برانگیخت. عکس‌ها توسط ناظران ما در ابتدای ماه اکتبر از برخی از نمایشگاه گرفته شده است.


انتقادها به این عکس‌ها زمانی بیشتر شد که یک کاربر نیجریه‌ای عکس‌هایی از این نمایشگاه را در حساب اینستاگرام خود منتشر کرد البته بعدا این عکس‌ها پاک شدند. دست‌کم دو دادخواست اعتراضی علیه این اقدام در فضای اینترنت قرار گرفت که در آن‌ها خواستار تعطیلی نمایشگاه و عذرخواهی مسئولان موزه شده بودند.

"هیچ فردی نمی‌خواهد عکسش را در مقایسه با حیوانات ببیند"

فرانک وی (اسم مستعار) اهل ساحل عاج است که در ووهان چین زندگی می‌کند. او در اوایل اکتبر برای بازدید به این نمایشگاه رفته بود.

این عکس‌ها که در آن‌ها عکس افراد و حیوانات را در کنار هم می‌بینید، تنها ۱۰ یا شاید ۱۵ درصد عکس‌های این نمایشگاه را شکل می‌دادند. اما من عکس‌ها را شوکه کننده ارزیابی کردم چراکه هیچ فردی نمی‌خواهد عکس‌هایش را در مقایسه با حیوانات ببیند. علاوه بر این هیچ نوشته و یا توضیحی که متوجه شویم عکاس به دنبال چه بوده است، وجود نداشت. بنابراین من از این عکس‌ها عکس گرفتم و نظرات افرادی که آن را نژادپرستانه ارزیابی می‌کنند به اشتراک می‌گذارم.

خارجی‌های دیگری را در اینجا می‌شناسم که از این عکس‌ها شوکه شده بودند و علاقمندند که عذرخواهی عمومی مسئولان موزه را ببینند. اما آن‌ها جرات نمی‌کنند که این موضوع را به‌صورت عمومی بیان کنند چراکه در چین واقعا آزادی بیان وجود ندارد. بنابراین ما اغلب درباره این موضوع در وی چت بحث می‌کنیم.


عکس گرفته شده از ویدئویی که در موزه به نمایش درآمد. این عکس توسط یکی از ناظران ما در اوایل اکتبر گرفته شده است.

عکس گرفته شده توسط یکی از ناظران ما که در موزه به نمایش گذاشته شده بود.


پاسخ مسئولان موزه: عکس ها اشاره به "سنت چینی" است

با توجه به اتهام‌های زیادی که به این موزه به خاطر نژاد پرستی وارد شد، وانگ یوئژون متصدی موزه اقدام به دفاع از خود  کرد. او توضیح داد که یو هوایپینگ عکاس این عکس‌ها بارها در چارچوب کار خود از آفریقا دیدن کرده و این قاره را دوست داشته است. 

او اضافه کرد که این مجموعه عکس‌ها با نمادهای سنتی زودیاک چینی مفهوم پیدا می‌کنند که در آن افراد بر اساس سال تولدشان با یک حیوان مرتبط می‌شوند.

زودیاک چینی طرح‌هایی هستند که با استفاده از ۱۲ شاخه زمینی و به شکل ۱۲ حیوان که هر کدام نماد یک سال تولد هستند کشیده می‌شوند. چرخه ۱۲ساله زودیاک به طور سنتی با نمادی از موش آغاز می‌شود. این چرخه با ۱۱ حیوان دیگر از جمله گاو نر، ببر، خرگوش، اژدها، مار، اسب، بز، میمون، مرغ، خروس، سگ و خوک ادامه می‌یابد که هر کدام نماد یک سال بوده و توصیف کننده شخصیت فرد متولد آن سال است.

متصدی نمایشگاه تاکید کرد که مقایسه افراد با حیوانات در چین معمول است و معمولا برای تعریف از فرد استفاده می‌شود.

او همچنین اطمینان داد که تبعیضی در بین نبوده است و هدف آن ستودن همزیستی سازگار بین بشر و حیوانات در آفریقا بوده است. 


عکسی که توسط وانگ یوئژون منتشر شده است.


با این وجود، متصدی موزه، عکس‌های جنجال برانگیز را در تاریخ ۱۱ اکتبر (۱۹ مهر) از نمایشگاه جمع آوری کرد. هر چند این نمایشگاه نیز قرار بود تا ۱۷ اکتبر به کار خود پایان دهد. متصدی موزه دلیل این کار را احترام به دیدگاه بازدیدکنندگان آفریقایی عنوان کرد که از نظر وی با دیدگاه بازدیدکنندگان چینی به خاطر "تفاوت فرهنگی"فرق داشت. هیچ عذرخواهی‌ای از سوی متصدی یا سایر مسئولان موزه بیان نشد.

"فکر نمی‌کنم که این عکس‌ها نژاد پرستانه بوده باشد"

لو هایتائو (اسم مستعار) یکی از ناظران چینی ما در پکن است.

گرچه به نظرم نمی‌توانیم آدم‌ها را با حیوانات مقایسه کنیم، اما فکر نمی‌کنم که این عکس‌ها هم نژاد پرستانه باشد. به نظرم این هدف موزه نبود: آن‌ها واقعا می‌خواستند به ۱۲ حیوان زودیاک اشاره کنند که نشان دهنده خلق و خوی افراد است.

این موضوع همچنین نظر رسانه‌های چینی بود. برخی از رسانه‌ها این دیدگاه را یادآوری کردند که چین در گذشته، آفریقا را استعمار نکرده است و با این دلیل می‌توان توضیح داد که چرا رفتار چینی‌ها به طور مثال در مقایسه با اروپایی‌ها لزوما از "نظر سیاسی درست نیست"چراکه ما احساس گناه مشابهی نداریم.


این توضیحات با این حال ناظر ساحل عاجی ما را متقاعد نکرده است.

“فکر نمی‌کنم توضیح مربوط به زودیاک در اینجا معنایی داشته باشد”

حتی اگر این درست باشد که در تقویم چینی انسان‌ها به حیوانات تشبیه شده باشند، فکر نمی‌کنم که این توضیح جور دربیاید. در واقع، برخی از حیوانات تشبیه شده به انسان‌ها در این نمایشگاه مانند زرافه در نمادهای حیوانی زودیاک چینی وجود ندارد...

اخیرا، برای یک شوینده چینی تبلیغی انجام شده است که در آن نشان داده می‌شود که یک سیاه پوست به داخل ماشین لباسشویی می‌رود اما با پوست روشن بیرون می‌آید. در نتیجه، حس می‌کنیم که به تازگی افراد سیاه پوست هدف این موضوعات قرار گرفته‌اند...

می‌گویند که این دلیلی نمی‌شود که تعمیم داده شود و بگویم که همه چینی‌ها نژاد پرست هستند. هر از گاهی نژاد پرستی وجود داشته است اما حداقل برای من، مدت زیادی است که قربانی نژادپرستی در اینجا نبوده‌ام. شما با نظرات و سوال‌های عجیبی روبرو می‌شوید اما این‌ها از جهالت ناشی می‌شوند و نه نژادپرستی.

 

تحریریه ناظران فرانس ۲۴، با وانگ یوئژون متصدی موزه تماس گرفت اما هیچ پاسخی از سوی وی دریافت نکرد. علاوه بر این، نتوانستیم ارتباطی با یو هوایپینگ عکاس این مجموعه برقرار کنیم. تحریریه ناظران علاقمند است بداند که نظر کدامیک از این دو فرد بود که عکس حیوانات در کنار عکس افراد قرار گیرد چراکه اطلاعات در رسانه‌ها درباره این موضوع متفاوت است.

به‌ قلم
Chloé Lauvergnier

Chloé Lauvergnier , Journaliste francophone