پس از به قدرت رسیدن حزب اسلامگرا و محافظه‌کار در ترکیه در سال ۲۰۰۲، قیمت یک شیشه نوشیدنی الکلی چندین برابر شده است و سختگیری‌های زیادی در مسیر فروش آنها قرار داده شده است. در حالی که اردوغان رییس‌جمهور ترکیه گفته است می‌خواهد "یک جامعه سالم بسازد"، در مقابل بسیاری شهروندان ترکیه نیز برای فرار از پرداخت قیمت گزاف نوشیدنی‌های الکلی، خودشان دست به کار ساخت نوشیدنی‌های الکلی در خانه شده‌اند، پدیده‌ای که برای بسیاری از ایرانیان، ناآشنا نیستند.
بر اساس آمار بین‌المللی شهروندان ترکیه، سالانه حدود ۲٫۴ لیتر الکل می‌نوشند (این میزان برای فرانسوی‌ها ۱۲٫۲ و ۱۴٫۱ لیتر برای شهروندان چک است)
در سال ۲۰۱۳ قانونی در ترکیه تصویب شد که فروش الکل را محدود به ساعت ۶ تا ۲۲ کرده است، همچنین فروش آنها در صد متری مدارس و مساجد نیز ممنوع است. نوشیدن الکل در فیلم‌ها سانسور می‌شود و تبلیغ آنها نیز در رسانه‌ها ممنوع است.
حالا بسیاری از شهروندان ترکیه در شبکه‌های اجتماعی دور هم جمع شده‌اند تا تجارب خود را درباره ساخت نوشیدنی‌های الکلی در خانه را با هم در میان بگذارند و آنهایی که تجربه و تخصص بیشتری دارند دیگران را راهنمایی کنند که چگونه بتوانند در خانه‌ها خود نوشیدنی الکلی بسازند و از خریدن آنها به قیمت گزاف خودداری کنند.

«مثل یک خانواده...»

التویک یکی از اعضای گروهی فیسبوکی است که ۳۵ هزار عضو دارد که برای ساخت الکل به همدیگر کمک می‌کنند. فیلم، عکس و دستور ساخت از سوی اعضا در آن منتشر می‌شود. او در گفتگو با "ناظران"می‌گویند:

من روزانه دو تا سه پیک راکی در روز می‌خورم اما این عادت روزانه تازگی‌ها بسیار گران قیمت شده است و حدود ۵۰ لیر [حدود ۱۲ یورو] آب می‌خورد. بخش اعظم این قیمت بالا نیز مالیاتی است که دولت می‌گیرد. [حدود ۶۵ درصد قیمت یک شیشه نوشیدنی الکلی] در نتیجه من تصمیم گرفتم خودم راکی درست کنم، مواد اولیه تنها ۱۰ لیر خرج دارد [حدود ۲٫۴ یورو].

در ویدئویی یکی از اعضای گروه درباره اولین قدم ساخت نوشیدنی الکلی توضیح می‌دهد.

سپس الکل از مواد اولیه به وسیله این دستگاه از هم جدا می‌شوند.

 
بسیاری از افرادی که تجربه دارند در گروه، به پرسش‌های مردم پاسخ می‌دهند تا راکی سالم و بی خطر ساخت. باید برای ساخت راکی توجه کرد چرا با کوچک‌ترین اشتباهی به جای الکل سالم، ماده‌ای سمی ساخته می‌شوند که نوشیدن آن خطرناک است.
حتی برای از اعضای این گروه‌ها یک اپلیکیشن برای راهنمایی افراد برای ساخت راکی نیز ساخته‌اند.
ساخت الکل در خانه بر اساس قانون ترکیه، ممنوع نیست به شرطی که حجمان کمتر از ۳۵۰ لیتر در سال باشد و دیگران فروخته نشود. در نتیجه ما هم در گروهمان خرید و فروش نداریم.
اما ما باید حواسمان را جمع کنیم، کشور کم‌کم دارد به یک "ایران"تبدیل می‌شود. دولت از الکل خوشش نمی‌آید و اعلام کرده است که دستگاه‌های تقطیر خانگی ممنوع هستند و حتی یک بار من را برای یک روز بازداشت کردند.
گروه مانند یک خانواده است و گاهی به هم سر می‌زنیم تا نوشیدنی‌های ساخت یکدیگر را بنوشند.

 
تصویری از اپلیکیشن شیوه ساخت راکی



برخی از اعضای گروه دور هم جمع شده‌اند تا عرقی که با هم ساخته‌اند را با هم بنوشند و ویدئویی از آن را در گروهشان منتشر کرده‌اند. 



«مادرم گمان می‌کند من الکلی شده‌ام»

انیل سچکین یک هنرمند ۲۷ ساله ساکن استانبول است که دو سال است که آبجوی خود را در خانه می‌سازد.

من حدود ۱۵۰ لیتر آبجو و ... می‌سازم. اول از بسته‌های آماده ساخت آبجو استفاده می‌کردم اما به سرعت خودم یاد گرفتم چگونه آبجو بسازم و خودم دست به کار شدم همه کارها را دیگر خودم با سلیقه خودم انجام می‌دهم.



بی‌شک من تمامی این آبجوها را خودم نمی‌نوشم و آنها را با دوستانم می‌نوشیم. بسیاری در استانبول موضوع را آن‌قدر جدی گرفته‌اند که وقتی آبجوی خود را می‌سازند حتی اتیکت خود را هم طراحی کرده‌اند و روی شیشه‌ها می‌چسبانند، البته ماجرا کمی هم تفریح است اما بی‌شک بسیاری سیاسی هم هست.


این آبجوها حسابی سیاسی شده‌اند، در سمت چپ تصویر یاسر کمال تصویر یکی از چهره‌های برجسته کرد است و در سمت راست نیز نام آبجو "خیر"است، که اشاره به رأی "خیر"در همه‌پرسی اخیر در ترکیه دارد.

با بالا بردن مالیات نوشیدنی‌های الکلی از سوی دولت، ما تصور می‌کنیم که الکل که بخشی از فرهنگ ما است دارد از ما گرفته می‌شود‌ حتی موضوع دارد به یک تابو تبدیل می‌شود، بسیاری از شهروندان نیز هستند که مانند ما فکر نمی‌کنند، مادر من گمان می‌کند که من یک الکلی هستم.

بر اساس ادعای ترکیه، از سال ۲۰۱۱ به این سو، میزان مصرف الکل در این کشور در حال کاهش یافتن است.
به‌ قلم
Liselotte Mas

Liselotte Mas