ناظران
بسیاری از مردم شاید وقتی به نام افغانستان برخورند بیشتر به زنانی در پوشیه و مردانی با ریش‌هایی بلند و در لباس سنتی سفید و سیاه فکر کنند. تصوری که دیگر با این روزهای کابل شباهتی ندارد، جایی که یک زن جوان از سال ۹۵ یک برند مدرن لباس به راه انداخته تا پاسخگوی نیاز جوانان امروزی افغانستان باشد.

لمان [به معنی دامن] برند لباسی است که از دو سال پیش توسط راهبه رحیمی یک جوان ۲۴ ساله افغانستانی و دانشجوی حقوق و خالد وردک فارغ‌التحصیل رشته طراحی لباس از لندن در کابل به راه افتاده است.
بسیاری از جوانان افغانستانی می‌خواهند مانند ستاره‌های سینما و سریال‌های تلویزیون لباس بپوشند، لباس‌هایی با دوخت "غربی"و اینگونه که شد که خالد و راهبه روی وقت و پول خود شرط بندی کردند و برند لباس خود را راه انداختند، برندی که حالا با داشتن ۳۰ کارمند و کارگر به موفقیت دست یافته است.





«ما مدل‌های مدرن با المان‌های افغانستانی ارائه می‌دهیم»

ما کار خود را با برنامه "ستاره افغان"در سال ۲۰۱۵ راه انداختیم، ما لباس این برنامه را تأمین کردیم و آنها نیز برای ما تبلیغ کردند.
من همواره به طراحی لباس علاقه‌مند بودم و در این زمینه کارهایی هم کرده بودم. من لباس‌های زنانه را با کمک خالد طراحی می‌کنم و خالد نیز لباس‌های مردانه را طراحی می‌کند.
برای مدت طولانی برای من سؤال بود که چرا ما در افغانستان تنوع لباس برای خانم‌ها نداریم، لباس‌هایی که خوش‌دوخت و خوش‌رنگ باشند. این روزها لباس‌های سنتی رنگی و زیبای افغانستان نیز دیگر حتی چندان هوادار ندارد.
در نتیجه ما در لمان لباس‌هایی طراحی می‌کنیم که طرح و دوختی به روز باکیفیت داشته باشند اما از المان‌های افغانستانی در آنها استفاده می‌کنیم.
بیشتر لباس‌هایی که در افغانستان هستند از پاکستان، ترکیه و هند وارد می‌شوند. ما می‌خواهیم بگوییم که ما نیز در زمینه لباس و طراحی حرفی برای گفتن داریم نیاز نیست همواره چشممان به خارج از افغانستان باشد.



"یکی از مشکلات پیدا کردن مدل است"


طراحی و دوخت لباس‌هایی ما به شکلی است که برای جامعه افغانستان قابل پذیرش باشد. به هر حال دو تیپ لباس داریم لباس‌هایی که زنان می‌توانند در بیرون از خانه، در اداره و خیابان بپوشند و همچنین لباس‌هایی که مناسب مهمانی‌ها و شب‌نشینی‌های خودمانی هستند.

ما در مسیر راه‌اندازی برند خود با مشکلات زیادی رو به رو بودیم و هستیم. اول اینکه این مسیری طی نشده بود و ما باید تمامی کارهای لازم را خودمان کشف می‌کردیم، قبل از ما کسی این مسیر را نرفته بود که ما از تجربیات آنها استفاده کنیم.
اولین معضل نیز پیدا کردن خیاط و کارگر ماهر بود. بسیاری از خیاط‌ها شیوه سنتی خود را دارند که ربطی به کار نداشت و باید آنها را آموزش می‌دادیم حتی گاهی متقاعد کردن آنها برای دوختن طرح‌هایی که در اختیارشان بود نیز مسئله ساز بود. ما باید نحوه برخورد حرفه‌ای با مشتری را نیز به کارمندان خود آموزش می‌دادیم چون آنها نیز تجربه‌ای در این زمینه نداشتند. پیدا کردن مواد اولیه با کیفیت و تبلیغ و اجازه‌نامه‌های مختلف نیز بخش بزرگی از چالش ما بود. یکی از معضل‌های بسیاری بزرگی که از روز اول با آن رو به رو بودیم و همچنان نیز با آن رو به رو هستیم، پیدا کردن مدل برای عکاسی و تبلیغ کارهایمان است. نبود قانون کپی‌رایت هم از دیگر معضل‌های ما است. دیگرانی هستند که لباس‌های ما را بدون کیفیت با قیمت کمتر در بازار ارائه می‌دهند و این برای ما مشکل‌زا است.




پس از آنکه ما کارمان را با یک "کت واک"راه انداختیم، این مسئله بسیار پر سر و صدا شد و ما را بسیار نقد کردند به خصوص که ما از چهار دختر افغانستانی به عنوان مدل خود استفاده کرده بودیم. آنها دیگر با ما کار نکردند چرا که مشکلات اجتماعی و خانوادگی زیادی برایشان پیش آمد برخی از آنها حتی عنوان کردند که مورد تهدید قرار گرفته‌اند.

ما حتی در یک برنامه از کارمندان سفارت امریکا به عنوان مدل‌های خود استفاده کردیم و پس از آن نیز یک دختر لیتوانیایی که در کابل بود به شکل داوطلبانه قبول کرد که نقش مدل را برای پوشیدن لباس‌های ما و گرفتن عکس قبول کند.



کت و شلوار ۷۱۵ یورو

با این حال لباس‌های لمان به نظر می‌رسد که برای تمامی اقشار جامعه افغانستان قابل دسترسی نیست: یک کت و شلوار مردانه حدود ۷۱۵ یورو و یک پیراهن زنانه حدود ۱۲۵ یورو، قیمت‌هایی که به گفته راهبه با توجه به دست دوز بودن و طراحی و تولید محدود و کیفیت بالای لباس‌های لمن "کمی"گران‌تر از دیگر لباس‌ها در افغانستان است. این در حالی است که لباس‌های معمولی در بازار افغانستان به گفته ناظران ما در کابل بین ۴ تا ۳۴ یورو است. حقوق ماهانه به طور متوسط چیزی حدود ۱۳۵ یورو است.

صنعت لباس رد افغانستان آن‌قدرها بزرگ نیست. به‌جز ما تنها چند برند انگشت شمار دیگر فعال هستند. با این حال این صنعت در حال بزرگ شدن است چرا که هر رو جوانان بیشتر خواهان لباس‌های به روز هستند.
بسیاری از دختران جوان برای به روز کردن لباس‌هایشان، خودشان آنها را دستکاری می‌کنند.


خالد و راهبه در کنار اعضای سفارت امریکا

 
با اینکه بنیان‌گذاران لمان تاکنون به شکل مستقیم تهدید نشده‌اند اما به گفته آنها در ابتدا می‌ترسیدند اما اکنون بیشتر احساس قدرت می‌کنند و ترسی بیش از دیگران شهروندان افغانستانی ندارند.
افغانستان در سال ۲۰۱۵ بیش از ۲۰۸ میلیون یورو پارچه و لباس وارد کرده است. بیشتر این اجناس از چین، پاکستان و امارات و ایران به این کشور صادر شده است.

به‌ قلم
Alijani Ershad

Alijani Ershad , Journaliste