قطع شدن آب در زیمبابوه مرتب تکرار می‌شود و این وضعیت با بحران اقتصادی بدتر هم شده‌ است. در فقدان آب آشامیدنی در منازل، مردم زیمبابوه مجبور به رفتن به نزدیک‌ترین چاه‌ها می‌شوند تا ظرف‌های خود را از آب پر کنند. اما همین موضوع هم خرج دارد و حدود یک یورو به ازای هر ۲۰ لیتر آب هزینه برمی‌دارد. در حالی عده‌ای به دلیل کمبود منابع، "کاسبی آب"راه انداخته‌اند که این وضعیت از نظر سلامت عمومی پیامدهایی دارد.

زیمبابوه یکی از فقیرترین کشورهای دنیاست و البته در حال حاضر دچار خشکسالی شدید شده است. در ماه فوریه سال گذشته (بهمن ماه ۱۳۹۴) اعلام شد که این کشور با یک فاجعه طبیعی دست و پنجه نرم می‌کند. تاثیرات این فاجعه روی بخش کشاورزی بسیار ناگوار بوده است. به همه این‌ها باید بحران اقتصادی شدیدی را افزود که به‌سبب تورم بسیار بالا ایجاد شده و فقر را در چند سال اخیر در زیمبابوه بیشتر کرده است.

تعدادی زیادی از مردم در اطراف یک چاه منتظرند. این ویدئو در تاریخ سوم دسامبر ۲۰۱۶ منتشر شده است.

در زیمبابوه در حال حاضر نمی توان روی خدمات عمومی حساب کرد. با این حال، وضعیت دشوار اقتصادی به گونه‌ای است که بسیاری از مردم قادر به پرداخت قبض آب خود نیستند. از سوی دیگر شهرداری‌ها هم قادر نیستند به شرکت‌های خدمات عمومی هزینه تامین آب را پرداخت کنند. در نتیجه، در بسیاری از شهرهای کوچک و بزرگ، آب به صورت مقطعی و یا کامل قطع است و در این زمان کاسبان آب، کار خود را شروع می‌کنند. این سوداگران به طور غیرقانونی از خلا ایجاد شده توسط خدمات عمومی برای به جیب زدن پول بهره می‌برند. در این زمینه دو نوع فروشنده وجود دارد: یکی افرادی که بطری‌های آب را در خیابان با قیمت بالا می‌فروشند و دیگر صاحبان چاه‌ها که به فروش دبه‌های ۲۰ لیتری آب می پردازند.

داشتن چاه در مناطق شهری نشانه یک امتیاز در زیمبابوه است. احداث چاه حداقل ۱۴۰۰ یورو هزینه در بر دارد. صاحبان چاه‌ها، با فروش آب به قیمت هر ۲۰ لیتر یک یورو می‌توانند خیلی زود پول زیادی به دست بیاورند. طبق مشاهدات یکی از ناظران ما، یک خانواده پنج نفره روزانه به ۶۰ لیتر آب احتیاج دارد. این میزان مبلغ بالایی را به هزینه‌های یک خانواده تحمیل می‌کند و این در حالی است که ۸۰ درصد جمعیت زیمبابوه بیکار هستند و ۷۰ درصد هم زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

علاوه بر صاحبان چاه‌ها، "دزدان"آب هم در این وضعیت پیدا می‌شوند. ناظر ما در شهر هراره پایتخت زیمبابوه می‌گوید که این دزدها در اطراف چاه‌ها در حالیکه مالک آن نیستند حضور دارند و اقدام به فروش آب می‌کنند.


«باندهای کوچک از این بحران برای پول درآوردن بهره می‌برند»

نایجل موگامو مسئول یک سایت خبری در شهر هراره زیمبابوه است.

بعضی از چاه‌ها در اصل توسط سازمان‌های غیردولتی حفر شده‌اند که برخی از باندهای کوچک آن‌ها را تصاحب کرده‌اند تا از این وضعیت بهره ببرند و پولی به دست آورند. این نوع کسب و کار واقعا در روستاها وجود ندارد چراکه بیشتر خانواده‌ها چاه خود را دارند و در میان روستاییان نوعی همبستگی وجود دارد؛ آن‌ها اغلب به یکدیگر کمک می‌کنند. این نوع پدیده‌ها اغلب در مناطق شهری با تراکم جمعیتی متوسط پدید می‌آید جاییکه دولت حتی کمتر از مناطق پر تراکم شهری حضور دارد به طوریکه در مناطق پرتراکم شهری نیازهای مربوط به آب تا حدودی برطرف شده است. البته در همه مناطق تامین آب به یک شکل نیست و برخی مناطق وضعیت بهتری نسبت به جاهای دیگر دارند.

دیده‌بان حقوق بشر در سال ۲۰۱۳ تایید کرد که نمی توان به آب چاه‌ها در زیمبابوه اطمینان کرد چراکه حداقل ۳۳ درصد این آب‌ها آلوده هستند. علاوه بر این تنها ۷۷ درصد جمعیت زیمبابوه به منابع مطمئن آبی دسترسی دارند درحالیکه طبق اطلاعات بانک جهانی این میانگین در دنیا ۹۰ درصد است.

ویدئوی افرادی که اطراف یک چاه در زیمبابوه منتظر ایستاده‌اند در تاریخ یکم دسامبر در یوتیوب منتشر شد.


«همیشه امکان آلوده بودن آب وجود دارد»

تاندای روبن بوفنا در شهر کویکوی که شهری متوسط در مرکز زیمبابوه است زندگی می‌کند. او فعال اجتماعی، نویسنده و خبرنگار است.

به گفته دومین ناظر ما، خرید و فروش آب به طور مستقیم و بدون واسطه در کنار چاه‌ها برای تحویل دبه‌های بزرگ آب اتفاق می‌افتد. اما برای مقدار اندک آب، فروشنده‌ به طور معمول یک واسطه است. وضعیت بد اقتصادی باعث شده تا تعداد زیادی از بیکاران تبدیل به فروشنده‌های آب در کنار خیابان شوند. و این موضوع مشکلات بهداشتی را ایجاد می‌کند.

فروشنده‌های دوره‌گرد بطری‌های آب، یک بطری کوچک را به قیمت نیم یورو (۵۰ سنت) به رهگذران و یا رانندگان می‌فروشند. مشکل این است که آن‌ها آب چاه‌ را در ظرف‌های استفاده شده می‌ریزند و می‌فروشند اما آن را به‌عنوان آب معدنی جا می‌زنند. هیچ کسی بر روی آب چاه‌ها نظارت ندارد و احتمال خطر آلودگی وجود دارد. به هر حال، حتی زمانیکه دسترسی به شیر آب هم داشته باشیم، هرگز به طور کامل تمیز نیست. اغلب می‌توانیم گل و لای را در آن ببینیم.

دیده‌بان حقوق بشر در سال ۲۰۱۳ تایید کرد که آب چاه‌ها در زیمبابوه مطمئن نیستند چراکه حداقل ۳۳ درصد این آب‌ها آلوده هستند. علاوه بر این تنها ۷۷ درصد جمعیت زیمبابوه به منابع مطمئن آبی دسترسی دارند درحالیکه طبق اطلاعات بانک جهانی این میانگین در دنیا ۹۰ درصد است.

وقتی‌که مردم زیمبابوه بدون درآمد یا با درآمد اندک نمی‌توانند نه قبض آب خود و نه هزینه دبه‌های آب را پرداخت کنند، این به معنای به خطر انداختن سلامتشان است.

در برخی مناطق بسیار فقیر نشین، ساکنان پولی برای احداث چاه ندارند. در این موارد، مردم چاله‌های بزرگی را حفر می‌کنند تا به آب برسند. آبی که از طریق کندن این چاله‌ها به دست می‌آید اغلب کثیف است و می‌تواند منجر به بیماری شود.

افراد دیگر به لوله‌کشی‌های عمومی دستبرد می زنند تا آب مورد نیاز خود را تهیه کنند. در حال حاضر، بارش‌ها بسیار شدید است و به مانند بسیاری از مردمی که در شهر محل زندگی‌ام هستند، من نیز آب باران را برای شست و شوی ظروف و توالت رفتن جمع‌آوری می‌کنم.

به‌ قلم
Liselotte Mas

Liselotte Mas